Amaç 6. Temiz Su ve Sanitasyon
Raporlama yılı 2025.
Üniversitenin kendini nasıl yönettiği: politikalar, ofisler, yönetim sistemleri ve destek hizmetleri.
Özyeğin Üniversitesi 2018'den bu yana su ayak izini düzenli olarak hesaplıyor ve raporluyor. Sürdürülebilirlik ve QHSE Departmanı'nın ISO 14046 Su Ayak İzi Standardı'na göre hazırladığı Kurumsal Su Ayak İzi Envanter Raporu 2025, 2025 raporlama dönemi için Çekmeköy Kampüsü'nü ve öğrenci yurtlarını kapsıyor. Rapora göre Üniversitenin 2025'teki mavi su ayak izi 256.819 m³, gri su ayak izi 412.579 m³ ve yeşil su ayak izi 764 m³ oldu. Toplam su ayak izi 670.162 m³'e (kişi başına 67,02 m³) ulaştı. Kampüste tüketilen gıda ve malzemelerin sanal su ayak izi de eklendiğinde kişi başına toplam ayak izi 230 m³. Bu değer Türkiye'nin kişi başına 1.977 m³'lük ortalamasının çok altında.
SKA Raporu 2025 kampüs sayacından çekilen suyu da veriyor: 2025'te 64.028 m³, kişi başına 9,33 m³. İki rakam farklı şeyleri ölçüyor. Sayaç değeri kampüs sayacından çekilen sudur, su ayak izi envanteri ise ISO 14046'ya göre hazırlanır ve Çekmeköy Kampüsü ile öğrenci yurtlarını kapsar.
Üniversite toplam su tüketimini dört yıllık bir dönemde %8 azaltma hedefi belirledi ve bu hedefe yönelik ilerleme üst yönetim tarafından düzenli olarak izleniyor. Su tüketimi göstergeleri kurumun stratejik hedeflerine dahil edildi. Su tasarrufu ve verimlilik hedeflerine yönelik ilerlemeyi izlemek için veri takibi ve performans değerlendirmeleri dönemsel olarak yapılıyor. Böylece su yönetimindeki iyileşmeler ölçülebilir hale geliyor ve sürekli iyileştirme kurum kültürüne yerleşiyor.
Özyeğin Üniversitesi su verimliliğini sistematik olarak yönetmek için ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi standardını uyguluyor. ISO 46001 kuruluşların su tüketimini ölçmesine, izlemesine, analiz etmesine ve sürekli iyileştirmesine, su israfını azaltmasına ve çevresel etkileri en aza indirmesine yardımcı oluyor. Sürecin sürekliliği iç ve dış denetimlerle sağlanıyor. Üniversitenin Su Verimliliği Yönetim Sistemi belgesi 2026'da yapılan denetimin ardından yenilendi.
Sayaçlar ve kaçak tespiti: Gerçek zamanlı sayaç ve otomasyon sistemi artık bina girişlerinin %95'ini kapsıyor. Bir Su Verimliliği Yönetim Ekibi eylem planını her ay takip ediyor ve hedefleri üç ayda bir üst yönetimle gözden geçiriyor. İSKİ faturalarının besleme hatlarına göre analizi yurt ana besleme hattında en az 45.600 m³'lük bir kaçağı ortaya çıkardı ve kaçak Ağustos 2025'te giderildi. Yeni kaçaklar akustik dinleme cihazlarıyla bulunuyor ve teknik kontrol formlarına kaydediliyor.
Özyeğin Üniversitesi, kampüste oluşan tüm atık suyun doğaya dönmeden önce arıtılmasını sağlayan bir süreç uyguluyor. Bu süreç kampüste ön arıtmayı, ileri teknolojili bir belediye tesisinde arıtmayı ve Üniversitenin belgelendirilmiş çevre yönetim sistemi kapsamında düzenli izlemeyi bir araya getiriyor.
Kampüs binalarından gelen atık su, Üniversitenin ana hatlarıyla İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi İSKİ'nin toplama noktalarına (kanalizasyon hatları) iletiliyor ve İSKİ'nin Paşaköy İleri Biyolojik Atık Su Arıtma Tesisi'nde arıtılıyor. Tesisin günlük arıtma kapasitesi 100.000 m³. Tesis 500.000 kişilik bir nüfusa hizmet veriyor ve çamur kurutma, UV dezenfeksiyon ve biyofiltrasyon için ileri sistemler kullanıyor. Üniversitenin atık suyunun arıtıldığını doğrulamak için düzenli denetimler yapılıyor.
Üniversite, atık suyunun kirlilik yükünü kampüsten çıkmadan önce azaltıyor:
Atık su kalite ölçümleri İSKİ tarafından her ay yapılıyor ve İSKİ'nin internet sitesinde yayımlanıyor. Kampüste atık su yönetimi, Üniversitenin 2012'den beri uygulanan ve 2014'ten beri belgeli ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi'nin ve sıfır atık uygulamalarının bir parçası. Sistem her yıl iç ve dış denetimlerle kontrol ediliyor ve belge 2026'daki denetimin ardından yenilendi. Bu süreçleri İş Sağlığı, Güvenliği ve Çevre Departmanı yürütüyor. İlgili prosedürler ve sorumluluklar Üniversitenin Çevre Yönetim Planı'nda tanımlanıyor.
Özyeğin Üniversitesi, kirlenmiş suyun su sistemine karışmasını hem günlük işleyişte hem de kaza ve olay durumlarında önleyen süreçlere sahip. Bu süreçler ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi'nin bir parçası ve Üniversitenin Çevre Yönetim Planı'nda tanımlanıyor.
Üniversite tüm faaliyetlerini ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi ve sıfır atık standartları kapsamında yürütüyor. 2014'ten bu yana ISO 14001 belgesine sahip. Sistem her yıl iç ve dış denetimlerle kontrol ediliyor ve belge en son 2026'daki denetimin ardından yenilendi. Çevre Yönetim Planı tehlikeleri kaynağında ortadan kaldırmayı amaçlıyor ve kampüsün tamamı için önleyici ve koruyucu önlemleri, sorumlulukları ve kontrolleri belirliyor.
Tüm çalışanların ve öğrencilerin bu planlara uyması, olayları bildirmesi ve eğitimlere katılması bekleniyor. Çevre eğitimleri, alt yüklenici personeli de dahil olmak üzere yıllık bir eğitim planına göre veriliyor ve eğitim kayıtları tutuluyor. Uyum dönemsel olarak kontrol ediliyor, uygunsuzluklar kayda geçiriliyor ve kapanana kadar takip ediliyor.
Özyeğin Üniversitesi kampüs genelinde öğrencilere, çalışanlara ve ziyaretçilere ücretsiz içme suyu sağlıyor. Şebekeye bağlı, filtreli içme suyu noktaları tüm akademik binalarda, öğrenci merkezinde, spor merkezinde ve yurtlarda bulunuyor ve kampüsteki herkes bu noktalarda şişesini ücretsiz doldurabiliyor. Oryantasyon haftasında her yeni öğrenciye Üniversitenin bu politikaya bağlılığının bir işareti olarak çelik bir su matarası veriliyor.
Kampüste şebekeye bağlı ve filtreli 91 içme suyu ünitesi bulunuyor: koridorlarda, ortak alanlarda ve ortak mutfaklarda 58 su sebili ve ortak mutfaklarda 33 tezgâh altı arıtma cihazı. Tablo, Ekim 2026 itibarıyla kampüs içme suyu envanterini gösteriyor.
| Bina | Su sebilleri | Mutfak arıtma cihazları |
|---|---|---|
| Akademik Bina 1 (AB1) | 9 | 5 |
| Akademik Bina 2 (AB2) | 9 | 5 |
| Akademik Bina 3 (AB3) | 3 | 2 |
| Akademik Bina 4 (AB4) | 7 | 5 |
| Yabancı Diller Yüksekokulu (ScOLa) | 3 | 1 |
| Öğrenci Merkezi | 4 | 5 |
| Spor Merkezi | 4 | 1 |
| Yurtlar | 17 | 7 |
| Diğer kampüs binaları | 2 | 2 |
| Toplam | 58 | 33 |
Bu noktalara ek olarak 45 damacanalı sebil güvenlik noktalarına, ofislere ve hizmet alanlarına hizmet veriyor. 17 damacanalı sebil daha kampüsteki etkinlikler için ayrılmış durumda.
Her yeni öğrenci şişesini nerede doldurabileceğini öğreniyor. Zorunlu birinci sınıf dersleri SEC 101 ve TRL 101/103'teki Çevresel Sürdürülebilirlik modülü, öğrencilerin ve çalışanların kendi şişelerini filtreli sebillerden ve mutfak arıtma cihazlarından doldurabileceğini anlatıyor ve ortak alanlardaki sebilleri bir kampüs haritasında gösteriyor.

İSKİ'den gelen su kampüsteki ham su deposunda toplanıyor, kampüs arıtma sisteminde yeniden filtrelenip arıtılıyor ve kampüse dağıtılmadan önce içme suyu ve yumuşak su depolarında depolanıyor. Dış yetkili kuruluşlar içme suyunu dönemsel olarak numune alıp analiz ederek kontrol ediyor. Hidrofor ve pompa gruplarının bakımı yetkili servisler tarafından düzenli olarak yapılıyor. Operasyon Yönetim Ekibi su depolarını temiz ve hijyenik tutuyor, İş Sağlığı, Güvenliği ve Çevre Departmanı da bu çalışmayı kontrol ediyor.
Özyeğin Üniversitesinin akademik binaları LEED Gold sertifikasına sahip. Akademik binalardan biri LEED standartlarının ötesine geçen bir Avrupa Birliği projesi (NEED4b) olarak inşa edildi. Bu binalar su kullanımını en aza indirecek şekilde tasarlandı.
Kampüs binalarında su tasarruflu armatürler standart:
Su Yılı'nda armatür yenileme (2025–26): Kampüs genelinde 640 sensörlü batarya, 533 ara musluk ve 175 pisuvar dahil 1.348 su armatürü yenilendi ve 1.000 su tasarruflu kartuş satın alındı. Doğrudan suyla ilgili yatırımlar arasında yağmur suyu hasadı altyapısı da yer aldı.
Özyeğin Üniversitesi bitki seçimi ve sulama yöntemleriyle sulama ihtiyacını azaltıyor:
Tam bitki envanteri (2025–26): Kampüs peyzajındaki 89.795 bitkinin tamamı envantere alındı ve bunların 73.403'ü (%81,7) kuraklığa dayanıklı olarak sınıflandırıldı. Kuraklığa dayanıklı bitkilendirme artık 17.600 m²'yi kapsıyor. 55.214 m²'lik peyzaj alanının %21'i olan 11.845 m²'de sulama tamamen kapatıldı. Sulama kaçakları giderildi ve sulama programları bitki ihtiyacına ve mevsime göre optimize edildi. ÖzÜ Bostan topluluk bahçesi Aralık 2025'te yağmur sensörüyle kendini kapatan damla sulamaya geçti. Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü, Üniversitenin kuraklığa dayanıklı peyzajını sektör için iyi uygulama örneği olarak gösterdi.
Özyeğin Üniversitesi Çevre, Enerji ve Su Verimliliği Politikası suyun verimli kullanımı için "azalt, değiştir ya da yeniden kullan" yaklaşımını benimser. Politika Üniversiteyi su tüketimini izlemeye, ölçmeye ve analiz etmeye, su verimliliği göstergeleri ve performans hedefleri belirlemeye, yeni bina, ekipman, sistem ya da süreç tasarlarken su verimliliği fırsatlarını değerlendirmeye ve su yoğun hizmet, ürün ve ekipman tedarikçilerini su verimliliği performanslarına göre değerlendirmeye bağlar. Politikanın tam metni Amaç 12 Kampüs Operasyonları sayfasında yayımlanmıştır. 2025 raporlama yılında politikanın 8. sürümü (POLI_EMP_01) yürürlükteydi. Bu sürüm, ISO 46001 su verimliliği standardına uyum için 5 Eylül 2025'te revize edildi. Güncel sürüm 7 Eylül 2026 tarihlidir.
Kampüs Enerji ve Su Kaynakları Kullanım Kılavuzu ve Çevre Yönetim Planı Üniversitenin su yönetimi ilkelerini ve önlemlerini ayrıntılı olarak ortaya koyuyor.
Uygulamada su kampüs genelinde iki yolla yeniden kullanılıyor:
Geri dönüştürülen su hesaplanıyor ve Üniversitenin ISO 14046 standardına göre hazırlanan su ayak izi hesaplamalarına dahil ediliyor. Kaçakların erken tespit edilmesi ve su kayıp oranlarının en düşük düzeyde tutulması için kampüsün su altyapısı düzenli olarak kontrol ediliyor ve sürekli izleniyor.
Yağmur suyu kullanımı da ölçülüyor. ISO 14046'ya göre hazırlanan Kurumsal Su Ayak İzi Envanter Raporu 2025, Üniversitenin su kullanımının yağmur suyu bileşeni olan yeşil su ayak izini 764 m³ olarak kaydediyor. Yağmur suyu toplam 260.000 litrelik üç tankta toplanıyor ve arıtılmış içme suyu yerine bahçe sulamasında, peyzajda ve temizlikte kullanılıyor.
Özyeğin Üniversitesi temin ettiği suyu, kaynağın kullanımı verimli ve sürdürülebilir kalacak şekilde yönetiyor.
Özyeğin Üniversitesi ulusal Su Verimliliği Seferberliği ve Aralık 2024'te yayımlanan Su Verimliliği Yönetmeliği doğrultusunda 2025'i "Su Yılı" ilan etti. Öne çıkanlar şunlardı:
Bir Su Verimliliği Eğitim Modülü hazırlandı ve tüm paydaşların kullanımına sunuldu. Kampüsteki temizlik, mutfak, teknik ve peyzaj personeline ve işletme ve kiracı çalışanlarına çevre mevzuatı, Su Verimliliği Yönetmeliği, Sıfır Atık Yönetmeliği ve ISO 14001, ISO 46001 ve ISO 50001 standartları üzerine yüz yüze eğitim verildi.