Amaç 12. Sorumlu Üretim ve Tüketim
Raporlama yılı 2025.
Üniversitenin kendini nasıl yönettiği: politikalar, ofisler, yönetim sistemleri ve destek hizmetleri.
Özyeğin Üniversitesi sürdürülebilirlik vizyonu doğrultusunda, çevresel ve sosyal etkileri gözeten sorumlu, etik ve şeffaf satın alma uygulamalarını yaygınlaştırmak için 18 Şubat 2026'da Sürdürülebilir Satın Alma ve Sorumlu Tedarik Politikası'nı yayımladı. Politika çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇSY) ilkelerini Üniversitenin satın alma ve tedarik süreçlerine entegre etmeyi amaçlar. Doğal kaynakların verimli kullanımı, karbon ayak izinin azaltılması, etik tedarik uygulamalarının teşvik edilmesi ve sürdürülebilirlik performansının sürekli iyileştirilmesi için bir çerçeve sunar. Politikanın tam metni aşağıdadır.
2025'te yürürlükte olanlar: Bu politika yayımlanmadan önce de tedarikçilere yönelik şartlar 2025'te yürürlükte olan iki belgeyle belirleniyordu: Satın Alma ve Tedarikçi Yönetimi Prosedürü (bu bölümün sonunda anlatılıyor) ve Çevre Yönetim Planı (5. revizyon, 12 Haziran 2024). Plan bütün tedarikçi, alt yüklenici ve iş ortaklarının çevre koruma, atık yönetimi ve enerji verimliliği performanslarına göre seçilip değerlendirilmesini şart koşar, çevresel uyum hükümlerini anlaşma ve sözleşmelere ekler ve her tedarikçiden taahhütlerini sözleşme ekindeki Tedarikçi Bilgilendirme ve Taahhütname Formu ile beyan etmesini ister.
Özyeğin Üniversitesi (ÖzÜ), sürdürülebilirlik vizyonu doğrultusunda satın alma ve tedarik süreçlerini çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇSY) ilkeleri çerçevesinde ele almayı taahhüt eder. Bu politikanın amacı, Üniversitenin mal ve hizmet alımlarında sorumlu, etik, şeffaf ve sürdürülebilir yaklaşımlar benimseyerek çevresel etkilerin azaltılmasını, toplumsal faydanın artırılmasını ve kurumsal dayanıklılığın güçlendirilmesini desteklemektir.
Bu politika ÖzÜ'nün tüm satın alma faaliyetlerini, tedarikçilerini ve ilgili paydaşlarını kapsar ve üniversitelerdeki satın alma süreçlerini düzenleyen ilgili mevzuat ile Özyeğin Üniversitesi Satın Alma Yönetmeliği'ne uygun olarak uygulanır.
Politika doğrudan ve dolaylı satın almalara, stratejik ve operasyonel tedarik süreçlerine, hizmet alımlarına, yapım işlerine ve uzun süreli sözleşmelere uygulanır.
Özyeğin Üniversitesi sürdürülebilir satın alma faaliyetlerini aşağıdaki ilkelere göre yürütür:
Bu politika ISO 20400 Sürdürülebilir Satın Alma Rehberi doğrultusunda hazırlanmış bir çerçeve sunar.
Bu politika Özyeğin Üniversitesinin ilgili akademik ve idari birimlerinin katkısıyla uygulanır. Satın alma ve tedarik süreçleri Üniversitenin kurumsal sürdürülebilirlik hedefleri ve çevre ve iklim politikalarıyla uyumlu biçimde ele alınır, izlenir ve değerlendirilir.
Sürdürülebilir satın alma uygulamalarının etkinliği satın alma verileri, tedarikçi profilleri, çevresel ve sosyal etki göstergeleri ve karbon ayak izi değerlendirmelerinin çıktıları dikkate alınarak dönemsel olarak değerlendirilir.
Bulgular Üniversitenin sürdürülebilirlik ve kalite güvencesi süreçlerine yansıtılır ve sürekli iyileştirme yaklaşımıyla ele alınır.
Bu politika yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer ve Özyeğin Üniversitesi web sitesinde kamuoyuyla paylaşılır.
Bu politikayı Özyeğin Üniversitesi Rektörü yürütür.
Bu politika Özyeğin Üniversitesinin Vizyonu ve Stratejik Planı, Sürdürülebilirlik Politikası, ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, Üniversitenin entegre yönetim sistemi kapsamında benimsenen uluslararası standartlar ve ISO 20400 Sürdürülebilir Satın Alma Rehberi esas alınarak hazırlanmıştır.
Doküman no. POLI_SA_01, sürüm 01. Sahibi: Rektörlük. Sorumlu birim: Satın Alma Direktörlüğü. İlk yayın: 18 Şubat 2026.
2025 raporlama yılında Üniversitedeki satın almalar, 2008'den beri yürürlükte olan ve düzenli olarak güncellenen Satın Alma ve Tedarikçi Yönetimi Prosedürü'ne göre yürütüldü. Bu prosedür tedarikçilerin mevzuata uyumlarına, yönetim sistemlerine ve güvenlik kayıtlarına göre değerlendirilmesini zaten şart koşuyordu. 2026 politikası bu gereklilikleri Üniversitenin sürdürülebilirlik ve sorumlu tedarik ilkeleriyle tek bir belgede bir araya getiriyor.
Özyeğin Üniversitesi ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı Belgesi'ni alan Türkiye'deki ilk üniversitedir. 2012'de kurulan sistem 2014'te belgelendirildi. Özyeğin Üniversitesinde standardın gereklilikleri dönemsel olarak izlenir, raporlanır ve iç denetimler yapılır. Sistem ayrıca her yıl dış denetimden geçer. 2026'da yapılan denetimin ardından belgemiz 6 Nisan 2026'da 3 yıllığına yenilendi. Özyeğin Üniversitesi kuruluşundan ve kampüs inşaatından bu yana çevresel sürdürülebilirliği temel kriterlerinden biri olarak benimsemiştir. Üniversite çevre, enerji ve su yönetimi politikası doğrultusunda çevresel etki analizleri yapar ve elde edilen çıktılara göre doğal kaynak tüketimini en aza indirecek iyileştirme çalışmalarına odaklanır. Enerji yönetimi, atık yönetimi ve karbon ayak izi raporlamasının yanı sıra kurumsal su ayak izi raporlaması da düzenli olarak yapılmaktadır.
ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi, kuruluşların çevreye verdiği ya da verebileceği zararı sistematik olarak azaltmak ve mümkün olduğunda ortadan kaldırmak için geliştirilmiş bir yönetim sistemidir. Bu kapsamda kurumsal politika yayımlanan Çevre, Enerji ve Su Yönetimi Politikası (7 Eylül 2026) ile ortaya konur, uygulamalar, görevler ve kavramlar ise Çevre Yönetim Planı (7 Eylül 2026) ile tanımlanır. Kampüs Enerji ve Su Kaynakları Kullanım Kılavuzu (7 Eylül 2026) yayımlanmıştır ve çevresel hususlar burada ayrıntılı olarak açıklanır.
Özyeğin Üniversitesi olarak çevreyi korumak, enerji ve su verimliliğini artırmak ve kampüsümüzde doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamak için çevre, enerji ve su yönetiminde bütünleşik bir yaklaşım benimsemeyi taahhüt ediyoruz. Bu politika, Üniversitenin sürdürülebilirlik vizyonuyla uyumlu entegre yönetim sistemleri yaklaşımına dayanır. Bu yaklaşım çevresel etkinin azaltılmasını destekler, kaynakların verimli kullanımını teşvik eder ve çevresel performansın sürekli iyileştirilmesini sağlar. Politika, suyun verimli kullanımı için "azalt, değiştir ya da yeniden kullan" yaklaşımını benimser. Politika aynı zamanda Üniversitenin daha geniş vizyonuna katkı sağlamayı amaçlar: "Bilimsel, toplumsal ve ekonomik küresel etki yaratan girişimci bir araştırma üniversitesi olarak değer yaratmak, tanınmak, tercih edilmek ve örnek alınmak."
Özyeğin Üniversitesi tüm faaliyetlerinde enerji ve su verimliliğini artırmaya, çevresel etkisini en aza indirmeye ve kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamaya kendini adamıştır. Kampüs genelinde enerji ve su tüketiminin sistematik olarak izlenmesi, ölçülmesi, analiz edilmesi ve değerlendirilmesi bu yaklaşımın temel bileşenleridir. Bu verilere dayanarak su verimliliği göstergeleri ve temel su verimliliği göstergeleri oluşturulur, performans hedefleri belirlenir ve sürekli iyileştirme çalışmaları planlanır. Üniversitenin başlıca hedefleri arasında sera gazı emisyonlarının azaltılması, enerji güvenliğinin sağlanması ve su kaynaklarının korunması yer alır. Bu hedeflere ulaşmak için Üniversite tüketim alışkanlıklarının dönüşümünü ve döngüsel ekonomi ilkeleriyle uyumlu uygulamaların benimsenmesini teşvik eder. Diğer çevresel hedefler arasında atıkların kaynağında ayrıştırılması, atığın azaltılması, yeniden kullanım ve geri dönüşüm oranlarının artırılması bulunur. Tüm kampüs topluluğunda sürdürülebilir yaşam kültürünü yaygınlaştırmak da bu hedeflerin temel bileşenlerinden biridir.
Özyeğin Üniversitesi sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda çevre, enerji ve su yönetiminde bütünleşik bir yaklaşım benimser. Doğal kaynakların sorumlu ve verimli kullanımı tüm idari uygulamalarımızın temelini oluşturur. Enerji ve su verimliliği, kampüs genelinde çevresel etkiyi en aza indirme ve kaynak tüketimini optimize etme çabalarımızda en üst öncelik olarak ele alınır. Bu amaçla tüketim verilerinin sistematik olarak izlenmesi, analiz edilmesi ve sürekli iyileştirilmesi temel ilkelerimiz arasındadır. Atık yönetimi çevre politikamızın temel bileşenlerinden biridir. Sıfır Atık yaklaşımı doğrultusunda yalnızca çevresel sürdürülebilirliği değil operasyonel verimliliği de desteklemek için atıkların kaynağında ayrıştırılmasına, atık oluşumunun azaltılmasına, malzemelerin yeniden kullanımına ve geri dönüşüm oranlarının artırılmasına öncelik veririz. Özyeğin Üniversitesi olarak çevreyi korumak, kirliliği önlemek ve biyoçeşitlilik ile ekosistemlerin sürdürülebilirliğini sağlamak için gerekli tüm önlemleri almayı taahhüt ediyoruz. Aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlayan politikalar geliştiriyor, yenilikçi, düşük etkili ve sürdürülebilir teknolojilerin benimsenmesini etkin biçimde teşvik ediyoruz. Üniversitemiz yeni bina, ekipman, sistem ya da süreç tasarlarken su verimliliği performansını artırma fırsatlarını değerlendirmeye kendini adamıştır. Ayrıca su kullanımı üzerinde önemli etkisi olan hizmet, ürün ve ekipman alımlarında tedarikçiler su verimliliği performanslarına göre değerlendirilir ve suyun verimli kullanımını sağlamak için uygun satın alma şartnameleri tanımlanır. Tüm bu uygulamalar yürürlükteki ulusal ve uluslararası çevre mevzuatına ve uyum gerekliliklerine sıkı sıkıya bağlı kalınarak yürütülür. Çevresel performansın düzenli olarak gözden geçirilmesi ve sürekli iyileştirilmesi yaklaşımımızın merkezindedir.
Özyeğin Üniversitesi çevre, enerji ve su yönetişimine yönelik bütünleşik yaklaşımının bir parçası olarak ISO 14001, ISO 50001 ve ISO 46001 sistemlerini uygulamayı ve sürekli iyileştirmeyi taahhüt eder. Bu sistemlerin uygulanabilirliği ve etkinliği düzenli olarak gözden geçirilir ve sistematik iyileştirmelerle desteklenir. Enerji ve su tüketimi sürekli izlenir, ölçülür ve analiz edilir. Bu değerlendirmelere göre performans hedefleri belirlenir ve bu hedeflere teknik iyileştirmeler, operasyonel kontroller ve davranış değişikliğini teşvik eden stratejilerle ulaşılır. Tehlikeli ve tehlikesiz atıklar yürürlükteki mevzuata uygun olarak yönetilir. Atık yönetimi uygulamaları kampüs genelinde standart hale getirilmiştir ve uyum ve verimlilik için sürekli izlenir. Döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda kaynakların yeniden kullanımı ve geri dönüşümü etkin biçimde desteklenir. Çevre, enerji ve su verimliliği yönetimine ilişkin riskler ve fırsatlar dönemsel olarak gözden geçirilir. Üniversitenin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmak için gerekli kaynaklar ayrılır, tüm paydaşlara kapsamlı eğitim verilir ve etkin katılım teşvik edilir. Bu politika akademik binalar, yurtlar, laboratuvarlar, sosyal ve yeşil alanlar ve altyapı sistemleri dahil kampüsün tüm alanlarında geçerlidir.
Doküman no. POLI_EMP_01. 2025 raporlama yılında yürürlükte olan sürüm, ISO 46001'e uyum için 5 Eylül 2025'te revize edilen 8. sürümdü. Güncel sürüm 7 Eylül 2026 tarihlidir.
Özyeğin Üniversitesi ürettiği atığı ve atığın nereye gittiğini, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi'nin parçası olan Çevre Yönetim Planı (5. revizyon, 12 Haziran 2024) kapsamında ölçer ve kayıt altına alır. Plan sıfır atık yaklaşımını benimser: Atık kaynağında azaltılır, ayrıştırılır, geçici olarak depolanır, taşınır ve Üniversitenin EMP-01 Atık Yönetim Planı'na göre geri dönüştürülür ya da bertaraf edilir.
Özyeğin Üniversitesinin plastik kullanımını en aza indirme taahhüdü çevre ve satın alma politikalarında yer alır ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi kapsamındaki kampüs önlemleriyle uygulamaya konur.
Bu uygulamalar hakkında daha fazlası: Tek kullanımlık ürünleri azaltma uygulamaları (İş Sağlığı, Güvenliği ve Çevre).
Özyeğin Üniversitesinin Plastik Planı tek kullanımlık plastik tüketimini en aza indirmeyi taahhüt eder. 2025'te yürürlükte olan Çevre, Enerji ve Su Verimliliği Politikası (5 Eylül 2025 tarihli 8. sürüm) da atığı kaynağında azaltmayı ve yeniden kullanımı artırmayı temel hedefler arasında sayar. 2025'te yürürlükte olan önlemler:
Sürdürülebilirliği temel değerlerinden biri olarak benimseyen üniversitemiz, 2025'teki "Su Yılı" çalışmalarının ardından 2026–2027 akademik yılını "Kâğıt ve Atık Yılı" ilan etti. Bu karar, çevresel sürdürülebilirlik çalışmalarımızın sürekliliğini sağlarken kaynakların sorumlu kullanımı konusunda kurumsal ve toplumsal farkındalığı artırmayı amaçlıyor.
Doğal kaynakları korumak, atık oluşumunu önlemek ve kaynakları verimli kullanmak sürdürülebilir bir gelecek için giderek daha önemli hale geliyor. Sıfır Atık yaklaşımı ve döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda kurumların tüketim alışkanlıklarını dönüştürmede, atık oluşumunu azaltmada ve geri kazanım uygulamalarını iyileştirmede önemli bir rolü var.
Sıfır Atık Belgesi'ne sahip bir üniversite olarak mevcut atık yönetimi uygulamalarımızı daha da geliştirmeye odaklanacağız. Özellikle kâğıt tüketimini azaltmaya, atık oluşumunu önlemeye, yeniden kullanımı teşvik etmeye ve kaynak geri kazanımını artırmaya ağırlık vereceğiz.
Sürdürülebilir bir gelecek kaynakların sorumlu kullanımıyla başlar. Üniversitemiz Kâğıt ve Atık Yılı boyunca atık oluşumunu azaltmayı, kaynak verimliliğini artırmayı ve sürdürülebilir uygulamaları kampüs yaşamının ayrılmaz bir parçası haline getirmeyi hedefliyor.
Tüm öğrencilerimizi, akademik ve idari personelimizi bu girişime etkin katkı vermeye davet ediyoruz. Çünkü atığı önlemek kaynaklarımızı ve geleceğimizi korumak demektir.
Özyeğin Üniversitesi bir Sürdürülebilirlik Raporu, bir SKA Raporu ve UI GreenMetric başvuruları yayımlar ve BM Küresel İlkeler Sözleşmesi'ne GRI, CDP ve ISAR ile uyumlu Gelişmiş İlerleme Bildirimi biçiminde raporlama yapar. GreenMetric'te Türkiye'deki vakıf üniversiteleri arasında beş kez birinci oldu.
Üniversitenin sürdürülebilirlik ve SKA raporları birlikte 2020'den 2025'e kadar her yılı kapsıyor. Raporların tümü Etki sitesinin Raporlar sayfasında herkese açık:
Sürdürülebilirlik Raporu 2025'te belirtildiği gibi, kapsamlı sürdürülebilirlik raporu da 2026'dan itibaren her yıl yayımlanacak.