← Etki ana sayfası

Amaç 5. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

SKA 2025 Raporundan Bakış

Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 5 kısmı, sayfa 31–35. Raporlama dönemi 1 Ocak - 31 Aralık 2025. Rapor İngilizcedir, bu sayfadaki metin raporun çevirisidir.

Toplumsal cinsiyet eşitliği kültür kadar yönetişim meselesi. Özyeğin Üniversitesi 2017'den beri bir Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Planı uyguluyor, çalışan ebeveynleri yasanın öngördüğünün ötesinde destekliyor ve uluslararası ortaklarla şiddet, bakım emeği ve kadın istihdamı üzerine ulusal ölçekte kanıt üretiyor.

15Bilimsel yayın (2021–2025)
1,02Atıf etkisi (FWCI)
4Avrupa ve ulusal proje
17Kayıtlı çalışma (2023–2025 ve süren)

2025'te ilerleme

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 5 kısmı, sayfa 31 (PDF).

  • Fiba Grubu ile düzenlenen Gender Ideathon 2025, 36 katılımcıyla bakım emeği ve zihinsel yüke odaklandı.
  • Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Planı v2 (2024–2028) uygulamanın ikinci yılında. Toplumsal cinsiyete duyarlı veri toplama ve raporlama güçlendirildi.
  • Üniversitede kadınlar: son Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Raporuna (2023–2024) göre öğretim üyelerinin yüzde 51'i, idari personelin yüzde 54'ü ve Senatonun yüzde 47'si kadın.
  • Çalışan ebeveynlere destek: kreş yardımı, kurumsal uygulamayla çocuk iki yaşına gelene kadar uzatılan süt izni ve çocuk 24 aylık olana kadar annelere haftada bir gün izin.
  • "Kadınların Geleceğini Güçlendiren Üniversite" ödülü 2025'te Üniversitenin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ofisine verildi.
  • #YükOlmasın ulusal araştırması, 2.600'ü aşkın beyaz yakalı çalışanla yapıldı: kadınların yüzde 31'i bakım sorumlulukları ve zihinsel yük nedeniyle bir noktada işinden ayrılmıştı.
  • Kadın lisans öğrencilerinin uluslararası değişim ve stajlara katılımını destekleyen ZAKBP bursları.

Eğitim ve Öğrenci Katılımı

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 5 kısmı, sayfa 32 (PDF).

Kampüste öğrenciler ve öğretim üyeleri
Kampüste öğrenciler ve öğretim üyeleri

Toplumsal cinsiyet eşitliği öğrencilerin öğrendiği ve yaptığı işin parçası. Güvenli Spor ve Toplumsal Cinsiyet seçmeli dersi konuyu müfredata taşıyor, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Planı v2 de yedi temel alanı arasında müfredatı ve öğrencileri sayıyor. Gender Ideathon katılımcılardan toplumsal sorunlara çözüm geliştirmelerini istiyor. 2025 dönemi bakım emeği ve zihinsel yüke odaklandı.

Rol modelleri ve akran ağları bu çalışmanın önemli bir bölümünü taşıyor. 8 Mart'ta 72 öğrenci iş dünyasından 22 kadın liderle buluştu, Her Story Our Glory paneli kadın yöneticileri kariyerlerini anlatmak için bir araya getirdi. Eşitlik Elçileri ağı öğrencilere tartışmaya liderlik edecekleri düzenli bir alan sunuyor, Kadın Çalışmaları Kulübü bilinç yükseltme buluşmaları ve film söyleşileri düzenliyor, öğrenciler kadınlara yönelik öz savunma eğitimleri ve hak temelli farkındalık üzerine Şiddetsiz Toplum Zirvesi de düzenliyor. Sosyal Değişim Gönüllülerinin Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformundan bir avukatla yürüttüğü Cinsiyet Kalıplarını Kırıyoruz çalışması, bugün kampüste sergilenen bir eşitlik panosu üretti. TEVİTÖL lise öğrencileriyle yapılan atölyeler meslek seçimindeki cinsiyet kalıplarını inceledi.

Fiba Grubu ile bakım emeği ve zihinsel yük üzerine düzenlenen Gender Ideathon 2025, 36 katılımcı.

Kampüs Operasyonları ve Altyapı

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 5 kısmı, sayfa 33 (PDF).

Kampüs alanı
Kampüs alanı

Özyeğin toplumsal cinsiyet eşitliğini, Horizon 2020 PLOTINA projesinin kurum içi toplumsal cinsiyet denetimiyle başladığı 2016'dan beri bir yönetişim meselesi olarak ele alıyor. İlk beş yıllık Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Planı 2017'de yayımlandı. İkinci dönem, 2024–2028 için TCEP v2, ilk planın değerlendirilmesinin ardından Mayıs 2024'te Senato tarafından onaylandı. Plan yıllık raporlamayla veriye dayalı izlemeyi güçlendiriyor ve temel alanları beşten yediye çıkarıyor: yönetim organları ve karar vericiler, kariyer gelişimi, işe alım ve iş-yaşam dengesi, araştırma ve araştırmacılar, müfredat, öğrenciler ve bilgi aktarımı.

2021'de iki toplumsal cinsiyet uzmanı ve bir danışma kuruluyla kurulan Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ofisi planı uyguluyor, her yıl Planlama ve Analiz Ofisi ile cinsiyete göre ayrıştırılmış veri topluyor ve bunları Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Raporlarında yayımlıyor. Eşitlik, Çeşitlilik, Kapsayıcılık ve Aidiyet Politikası cinsiyet ve cinsiyet kimliği dahil gerekçelerle ayrımcılığı yasaklıyor ve altı eylem alanından biri olarak işe alım uygulamalarını sayıyor. Ayrımcılığı ve Şiddeti Önleme Birimi bundan etkilenen herkese destek veriyor. ÖzÜ'nde Biz Varız serisinin parçası olan Çalışan Ebeveyn Hakları Kılavuzu, Üniversitenin yasal yükümlülüklerin ötesinde sağladığı hakları açıklıyor. Çalışanlara kreş yardımı veriliyor, süt izni kurumsal uygulamayla bir yıldan iki yıla uzatılıyor ve anneler çocuk 24 aylık olana kadar haftada bir gün izin kullanabiliyor. Emzirme odalarının artırılması ve kreş indirimleri için çalışmalar sürüyor.

"Kadınların Geleceğini Güçlendiren Üniversite" ödülü, 2025'te Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ofisine verildi.

Toplumsal Katkı ve Ortaklıklar

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 5 kısmı, sayfa 34 (PDF).

Akşam saatlerinde Özyeğin Üniversitesi kampüsü
Akşam saatlerinde Özyeğin Üniversitesi kampüsü

Üniversitenin toplumsal cinsiyet çalışması özel sektörün derinliklerine uzanıyor. Goldman Sachs 10.000 Kadın programı Türkiye'de ilk kez Üniversiteyle uygulandı, ardından 10.000 Kadın Girişimci Derneği üyelerine onların talebiyle bir toplumsal cinsiyet eşitliği semineri verildi.

Kamusal tartışma ve saha çalışması diğer kanallar. AÇEV ile düzenlenen Equimundo atölyesi genç erkeklerin eşitlikteki rolünü ele aldı. Üniversite Iğdır'daki kadın kooperatiflerini destekliyor, kooperatifler için iş modelleri üzerine eğitici eğitimleri veriyor ve WiRE (Women in Renewable Energy) ile iş birliğiyle kadınların enerji sektörüne katılımını artırmaya çalışıyor.

Kampüste düzenlenen bir toplumsal cinsiyet eşitliği etkinliği, 13 Şubat 2025.

Türkiye'de Göçmen Kadın Girişimcilerin Güçlendirilmesi, International Women of Istanbul ile yürütülen, beceri atölyelerini saha araştırmasıyla birleştiren 2025 Toplumsal Etki Tohumlama Fonu projesi.

Distinguished Leaders at OzU, 2025'teki eşitlik ve kapsayıcılık oturumları küresel etkiye sahip liderleri Üniversite topluluğuyla buluşturdu.

#YükOlmasın: bakım emeği ve zihinsel yük.

Fiba Grubunun Üniversiteyle birlikte geliştirdiği "Eşit Bakım ve Eşit Zihinsel Yük Farkındalık Rehberi" ile başlayan farkındalık kampanyası, 2.600'ü aşkın beyaz yakalı çalışanla yürütülen ve 2025'te raporlanan ulusal bir araştırmaya dönüştü. Araştırma kadınların yüzde 31'inin bakım sorumlulukları ve zihinsel yük nedeniyle bir noktada işinden istifa ettiğini ortaya koydu. Şirketler bu kanıtı bugün insan kaynakları politikalarını değiştirmek için kullanıyor.

Araştırma Çalışmaları

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 5 kısmı, sayfa 35 (PDF).

Laboratuvarda mühendislik öğrencileri
Laboratuvarda mühendislik öğrencileri

Avrupa ve Ulusal Projeler

  • TÜBİTAK 1001: kültürel yaşam senaryoları ve sistemi meşrulaştırma
  • TÜBİTAK 1001: Suriyeli kadınlar arasında yemek ve sosyal uyum
  • ILO iş yerinde şiddet ve taciz araştırması
  • DOKA kadın kooperatifleri çalışması

Özyeğin toplumsal cinsiyet ve çalışma yaşamı üzerine büyük ölçekli kanıt üretiyor. Araştırmacılar ILO Türkiye ile İstanbul'da 3.007 kişiyle iş yerinde şiddet ve taciz üzerine ülkede bu ölçekteki ilk araştırmayı yaptı ve sonuçları İş Yerinde Şiddet ve Taciz: Algılar ve Deneyimler başlığıyla yayımladı. 2.628 beyaz yakalı çalışanla yürütülen iki aşamalı ulusal araştırma bakım emeğinin zihinsel yükünü ölçtü, raporu 2025'te Fiba Grubu ile yayımlandı. Yine 2025'te Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) ile yürütülen bir çalışma altı ildeki 38 kadın kooperatifini inceledi ve onlara özel gelişim planları hazırladı. Çalışma, Kapsayıcılık ve Sosyal Eşitlik Araştırma Merkezi (WISE) bu çalışmaları veri ve politika çıktılarına dönüştürüyor.

Diğer projeler kadınlarda kültürel yaşam senaryoları ve sistemi meşrulaştırmayı ve İstanbul, Gaziantep ve Hatay'da Suriyeli kadınlar arasında yemek, ev yemekleri ve sosyal uyumu inceliyor. On Avrupa kurumuyla yürütülen Horizon 2020 projesi PLOTINA, Üniversitenin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Planının başlangıç noktası. Özyeğin, toplumsal cinsiyet araştırma merkezlerinin uluslararası ağı RINGS'e Türkiye'den katılan ilk kurum oldu. ÖzÜ – WiRE iş birliği kadınların yenilenebilir enerji sektörüne katılımını inceliyor. Dr. Başak Ozan Özparlak 6G'de İlham Veren 100 Kadın arasında gösterildi.

2025'ten seçilmiş yayınlar.

SciVal'de bu amaçla eşleşen Scopus dizinli yayınlar.

  • Domesticity and dwelling in displacement: home-making practices of Syrian women in Istanbul houses, Gender, Place and Culture.
  • Between Right and Resistance: A Quantitative Analysis of Women's Self-Defense and Legal Legitimacy in Turkey, Violence Against Women.
  • Fertile debates, circumventive pursuits: Reproductive governance and gamete donation in Turkey, Social Science and Medicine.

Raporlama döneminden sonra · 2026

Kadın Liderliği Programı. Özellikle kesişen dezavantajlarla karşılaşan kadın lisans öğrencileri için tasarlandı. Hedefler: 25 mentee, 100 öğrenci için 15 liderlik atölyesi, 75 öğrenci için üç şirketle Deneyim Günleri ve 10 öğrenciye uluslararası hareketlilik ve staj desteği. Mentorluk Aralık 2026'da başlıyor.

Bakım Eşitliği Şirketler Ağı, Türkiye'de bir ilk. Özyeğin'in TÜSİAD ile bir araya getirdiği, Fiba Grubunun ana destekçisi olduğu ağ, görünmeyen bakım emeğini ölçülebilir bir kurumsal gündeme dönüştürüyor.

IFC Equality in Education and Employability (E3), Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ile eğitim ve istihdamda eşitlik üzerine yürütülen on sekiz aylık uluslararası akran öğrenme platformu.

AÇEV ile hazırlanan, on bir akademisyenin çalışma yaşamında kadınları konuştuğu İşin İçinde Kadın podcast'i.

Bu bölümü SKA Raporu 2025'te okuyun (PDF, İngilizce, sayfa 31–35)