← Etki ana sayfası

Amaç 2. Açlığa Son

SKA 2025 Raporundan Bakış

Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 2 kısmı, sayfa 15–20. Raporlama dönemi 1 Ocak - 31 Aralık 2025. Rapor İngilizcedir, bu sayfadaki metin raporun çevirisidir.

Gıda sistemleri iklim, çatışma ve israf baskısı altında. Özyeğin Üniversitesi zincirin iki ucunda çalışıyor: tarımsal miras ve sorumlu yatırım üzerine Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile, kampüste ise sıfır atık gıda uygulamaları ve sürdürülebilir gıdayı lisans eğitiminin parçası olarak öğreten bir gastronomi programıyla.

12Bilimsel yayın (2021–2025)
1,10Atıf etkisi (FWCI)
10Avrupa ve ulusal proje
6Kayıtlı çalışma (2023–2025 ve süren)

2025'te ilerleme

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 2 kısmı, sayfa 15 (PDF).

  • FAO Talks, 17 Ekim 2025: FAO'nun 80. yılı "365 Gün Eylem" kampanyası kapsamında FAO Türkiye ve Migros ile kampüste gençler için düzenlenen Dünya Gıda Günü paneli.
  • Antalya'da tarımsal miras eğitimi, 2 Haziran 2025: FAO Türkiye ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile yürütülen Söğle Yaylaları GIAHS projesi kapsamında kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, çiftçiler ve çobanlar için eğitim ve koruma eylem planı çalıştayı.
  • 2025'te AB destekli iki yeni proje: Fix-APro (Ufuk Avrupa MSCA Personel Değişimi, alternatif proteinler) ve AGRINEXT (Ufuk Avrupa, 12 ülkeden 21 ortak).
  • Gıda üzerine iki 2025 Toplumsal Etki Tohumlama Fonu projesi: tarımsal tedarik zincirlerinin iklim riskine karşı dayanıklılığı ve alternatif gıda inisiyatiflerinin dayanıklılığı. Projeler Yerküre Yerel Çalışmalar Kooperatifi ve Adil Gıda Topluluğu ile yürütülüyor.
  • Sıfır Atık Belgesi yenilendi, 11 Haziran 2025. Belge kampüsteki ve yurtlardaki gıda ve diğer atıkları kapsıyor.

Eğitim ve Öğrenci Katılımı

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 2 kısmı, sayfa 16 (PDF).

Mutfak sanatları ve servis eğitimi
Mutfak sanatları ve servis eğitimi

Özyeğin'de gıda bir ürün olarak değil bir sistem olarak öğretiliyor. Le Cordon Bleu ile yürütülen Gastronomi ve Mutfak Sanatları programı sürdürülebilir gıda sistemlerini doğrudan lisans eğitimine taşıyor. Üniversite her yıl Dünya Gıda Günü'nü Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü ile gıda hakkı üzerine düzenlenen bir öğrenci semineriyle anıyor.

Öğrenciler gıdanın toplumsal yüzüyle de karşılaşıyor. Kampüste düzenlenen Yemek, Göç ve Sosyal Uyum Çalıştayı, göçmen kadınlar arasında yemek ve topluluk üzerine yapılan araştırmayı uygulamayla buluşturdu. SEC 180 Sürdürülebilir Kampüs Uygulamaları dersinde öğrenci, akademisyen, çalışan ve tedarikçilerden oluşan Araştırma Aksiyon Takımları gıda israfı dahil gerçek kampüs sorunlarını ele alıyor. Ekolojik Yaşam ve Gıda Kulübü buna permakültür eğitimi, sıfır atık atölyeleri ve ekim ve hasat dönemlerinde küçük üreticilere ziyaretler ekliyor.

Gastronomi ve mutfak sanatları müfredatı.

Sürdürülebilir gıda sistemleri içeriği ders dışı etkinlik olarak değil lisans programlarının içinde veriliyor. Le Cordon Bleu 130. yılını 30 Haziran 2025'te kampüste bir gastronomi trendleri programıyla kutladı.

Kampüs Operasyonları ve Altyapı

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 2 kısmı, sayfa 17 (PDF).

Kampüs yemekhanesinde öğle yemeği
Kampüs yemekhanesinde öğle yemeği

Kampüste Üniversitenin gıda çalışması yetiştirmeyle başlıyor ve atıkla bitiyor. Mimarlık ve gastronomi öğrencileri, yaşayan laboratuvar olarak kullanılan doğal bir gıda üretim alanı olan Kampüs Bostanını kurdu. Gıda atığı dahil kampüsteki atıklar, Üniversitenin ilk kez 14 Şubat 2020'de belgelendirildiği ve Çekmeköy kampüsü ile öğrenci yurtlarının denetiminden sonra 11 Haziran 2025'te yeniden belgelendirildiği Sıfır Atık sistemi içinde yönetiliyor.

Kasım 2024'teki Gıda Atıklarının Tadı Kaçtı paneli, döngüsel gıda sistemleri üzerine kamu kurumlarıyla Üniversite arasında bir bilgi paylaşımı başlattı. Bu tartışma raporlama döneminde Le Cordon Bleu ile düzenlenen Sürdürülebilir Gastronomi etkinlikleriyle sürdü. Satın alma, ISO 20400 ile uyumlu Sürdürülebilir Satın Alma Politikasına bağlı.

Gıda Atıklarının Tadı Kaçtı.

Farkındalık ayağı, 20 Kasım 2024'te panel olarak düzenlendi ve raporlama döneminde sürdü.

ÖzÜ Bostan, tohumdan sofraya.

Mimarlık Bölümü ile Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümünün yürüttüğü kampüs bostanı Le Cordon Bleu müfredatının parçası ve organik yetiştiricilik ile permakültür uyguluyor. Şile Yeryüzü Pazarı gibi yerel üreticilerle çalışıyor.

Toplumsal Katkı ve Ortaklıklar

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 2 kısmı, sayfa 18 (PDF).

Üniversitede bir Dünya Gıda Günü etkinliği
Üniversitede bir Dünya Gıda Günü etkinliği

Üniversitenin bu amaçtaki en güçlü ortaklığı Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile. 17 Ekim 2025'te FAO'nun 80. yılı "365 Gün Eylem" kampanyası kapsamında Özyeğin, FAO ve Migros ile FAO Talks panel serisinin ilk oturumuna ev sahipliği yaptı. Sürdürülebilirlik Platformunun toplumsal programının düzenlediği panelde tarımsal ve kültürel miras, iklim değişikliği, gıda güvenliği, dijital dönüşüm ve kadın üreticilerin güçlenmesi konuşuldu.

Bunlara paralel üç FAO projesi yürüyor. Doç. Dr. Faik Gür'ün yürüttüğü ve Özyeğin'in hizmet sağlayıcı olduğu GIAHS adaylığında ekip, Antalya'nın Elmalı ilçesindeki Büyüksöğle, Küçüksöğle ve Geçmen köylerinin Küresel Öneme Haiz Tarımsal Miras Sistemi olarak tescili için Türkiye'nin ilk başvurusunu hazırladı. Zeytinyağı Sektöründe Yeşil Dönüşüm projesi Ticaret Bakanlığı ile yürütülüyor, Sorumlu Yatırım Alanları projesi ise Adana-Şanlıurfa hattındaki tarım-gıda yatırımlarını analiz ediyor. Türk Tarımının Mirası ve Geleceği Kuşaklararası Seminer Serisi genç araştırmacıları alanın önde gelen isimleriyle buluşturuyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO): eş zamanlı üç proje.

  • Söğle Yaylaları GIAHS adaylığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile. Yayla sisteminin Küresel Öneme Haiz Tarımsal Miras Sistemi olarak tanınması hedefleniyor
  • Zeytinyağı Sektöründe Yeşil Dönüşüm, Ticaret Bakanlığı ile
  • Sorumlu Yatırım Alanları

Tarımsal Miras Sistemleri Çalıştayı ve Türk Tarımının Mirası ve Geleceği Kuşaklararası Seminer Serisi.

Antalya'da tarımsal miras eğitimi, 2 Haziran 2025.

FAO Türkiye ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile yürütülen Söğle Yaylaları projesi kapsamında düzenlenen eğitim ve koruma eylem planı çalıştayı kamu kurumlarını, akademisyenleri, yerel sivil toplum kuruluşlarını, çiftçileri ve çobanları bir araya getirdi.

Araştırma Çalışmaları

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 2 kısmı, sayfa 19–20 (PDF).

Uygulama mutfağında gastronomi ve mutfak sanatları öğrencileri
Uygulama mutfağında gastronomi ve mutfak sanatları öğrencileri

Avrupa ve Ulusal Projeler

  • FAO GIAHS Söğle Yaylaları
  • FAO Zeytinyağında Yeşil Dönüşüm
  • FAO Sorumlu Yatırım Alanları
  • Fix-APro (Ufuk Avrupa MSCA)
  • AGRINEXT (Ufuk Avrupa)
  • TÜBİTAK 1001: sıfır atık gıda tedarik zincirleri
  • TÜBİTAK 1001: lazerle yabancı ot kontrolü
  • TÜBİTAK 1001: yeni köylüler ve kırsal soylulaştırma
  • TÜBİTAK 1001: Suriyeli kadınlar arasında yemek ve sosyal uyum
  • TÜBİTAK 3005: nesli tehlikedeki yerel üzüm çeşitleri

Özyeğin'de gıda araştırmaları laboratuvardan tedarik zincirine ve kırsala uzanıyor. Lazer teknolojisi, fotonik, yapay zekâ, bitki bilimi ve gıda araştırmasını bir araya getiren disiplinlerarası bir ekip iki TÜBİTAK projesinde çalışıyor: biri seralarda darbeli fiber lazerle yabancı ot kontrolü, diğeri lazerin tohum çimlenmesine etkisinin yapay zekâyla analizi üzerine. Bir başka TÜBİTAK 1001 projesi sıfır atık gıda tedarik zincirleri için analitik modeller geliştiriyor.

Gıdanın sosyal bilimi de aynı ölçüde gelişmiş. 2021'de kurulan LOAF laboratuvarı agroekoloji, sağlıklı gıdaya adil erişim ve yerel yönetim kapasitesi üzerine çalışıyor. Desteklenen projeler yeni köylüleri ve kırsal soylulaştırmayı, Ege ve Güneydoğu'daki nesli tehlikedeki yerel üzüm çeşitlerini ve alternatif gıda inisiyatiflerinin dayanıklılığını inceliyor. 2025'te Üniversite AB destekli iki projeye katıldı: ODTÜ'nün koordine ettiği, alternatif proteinler üzerine bir MSCA Personel Değişimi projesi olan Fix-APro ve Özyeğin'in yaşam boyu öğrenme sistemleri çalışmasına liderlik ettiği 21 ortaklı Ufuk Avrupa projesi AGRINEXT.

LOAF, Tarım-Gıda Çalışmaları ve Yerel Kalkınma Laboratuvarı.

TÜBİTAK 1001 projeleri:

  • Sıfır Atığa Doğru: sürdürülebilir gıda tedarik zincirleri için analitik modeller
  • Seralar için akıllı darbeli fiber lazerle yabancı ot kontrolü

Diğer projeler:

tarımsal tedarik zincirlerinin dayanıklılığı · alternatif gıda inisiyatiflerinin dayanıklılığı · Urla ve Midyat örnek çalışmalarıyla Ege ve Güneydoğu'da nesli tehlikedeki yerel üzüm çeşitleri · Türkiye'de yeni köylüler, tarımsal dönüşüm ve kırsal soylulaştırma · kırsal ve kentsel ekonomilerin bütünleşmesi üzerine KIRKEP · Suriyeli kadınlar arasında yemek, ev yemekleri ve sosyal uyum.

Ufuk Avrupa.

Fix-APro, 2025 çağrısından ODTÜ'nün koordine ettiği, alternatif proteinlerin gıda sistemlerine entegrasyonu üzerine bir MSCA Personel Değişimi projesi. Sanayi ortakları arasında BİTKİDEN, Tat Gıda ve Yayla Agro var. AGRINEXT, 12 ülkeden 21 ortakla rekabetçi ve sürdürülebilir tarım için beceriler üzerine yürütülen 54 aylık bir proje. Özyeğin yaşam boyu öğrenme sistemlerini haritalayan iş paketine liderlik ediyor.

Ticarileştirme:

Pacha, Dr. Aslı Zuluğ'un Girişim Fabrikası desteğiyle kurduğu kolajen bazlı bir gıda girişimi.

Toplumsal Etki Tohumlama Fonu projeleri, 2025 dönemi:

İklim riskine karşı erken uyarı ve parametrik sigorta üzerine Tarımsal Tedarik Zincirinin Dayanıklılığı ile Çoklu Krizler Karşısında Alternatif Gıda İnisiyatiflerinin Hikâyesi. Projeler Yerküre Yerel Çalışmalar Kooperatifi ve Adil Gıda Topluluğu ile yürütülüyor.

2025'ten seçilmiş yayınlar.

SciVal'de bu amaçla eşleşen Scopus dizinli yayınlar.

  • Entrepreneurial back-to-landers: Neo-farmers in Turkey, Journal of Rural Studies.
  • Agroecology and back-to-land migration in Turkey: asset or obstacle?, Agroecology and Sustainable Food Systems.
  • Bee bread incorporated Chitosan films for food packaging: enhanced physical properties, antioxidant, and antibacterial activities, Journal of Food Measurement and Characterization.

Raporlama döneminden sonra · 2026

Atıksız Türk Mutfağı Protokolü, gıda israfını azaltmak ve sürdürülebilir gastronomiyi eğitime yerleştirmek için 27 Nisan 2026'da imzalandı. Raporlama döneminden sonraya denk geliyor.

AGRICOLAB, Yenişehir.

AB-Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı kapsamında Yenişehir Belediyesi ile iklime dayanıklı tarım. Üniversitenin kendi duyurusu projeyi 2026–2028'e tarihlendiriyor, bu nedenle raporlama döneminden sonraya denk geliyor.

Bu bölümü SKA Raporu 2025'te okuyun (PDF, İngilizce, sayfa 15–20)