Amaç 17. Amaçlar için Ortaklıklar
Eğitim
Raporlama yılı 2025.
Öğrencilerin neler öğrendiği ve deneyimlediği: dersler, programlar, yarışmalar ve öğrenci girişimleri.
SKA'lar için eğitim
Her öğrenci için sürdürülebilirlik
Özyeğin Üniversitesi, hangi programda olursa olsun her öğrencinin sürdürülebilirlik ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları hakkında bilgi edinmesini sağlamayı taahhüt eder. Bu taahhüt seçmeli derslere bırakılmamış, tüm lisans öğrencilerinin aldığı zorunlu ortak müfredatın içine yerleştirilmiştir.
Her birinci sınıf öğrencisi için zorunlu
- SEC 101 ve TRL 101/103 Üniversite Yaşamına Giriş birinci sınıfta zorunlu derslerdir. Çevresel sürdürülebilirlik bu derslerde üniversite yaşamı, kurallar ve acil durumlarla birlikte "ÖzÜ Destekler" modülünde etkileşimli dijital içerik olarak öğretilir. 2025–26'da Çevresel Sürdürülebilirlik modülü TRL 101'in 2. haftasında ve SEC 101'in 5. haftasında işlendi. SEC 101'e 2024–25 güz döneminde 3.246, bahar döneminde 2.654 öğrenci kaydoldu. 2025–26 güz döneminde 1.645 öğrenci SEC 101'i, 1.579 öğrenci TRL 101/103'ü aldı.
- Dersler kapsamındaki sürdürülebilirlik etkinlikleri: 2025 baharında bunlar arasında 19 Mart'ta Küresel Geri Dönüşüm Günü için düzenlenen ve 150 öğrencinin katıldığı Tükettiklerimizi Eritiyoruz ile 20 Mart'ta Dünya Su Günü için İSKİ'den bir konuk eğitmenle verilen ve 33 öğrencinin katıldığı Suyun Yolculuğu semineri vardı. İki etkinlik de karbon nötr olarak gerçekleştirildi. 2022–23'ten bu yana ÖzÜ Su modülü öğrencilerden su tasarrufu projeleri tasarlamalarını istiyor.
- TRL 202/204 Sorumlu Vatandaşlık: Çevresel sürdürülebilirlik 5. haftada videolar, okumalar ve çevrim içi bir eğitim paketiyle İngilizce (TRL 202) ve Türkçe (TRL 204) olarak işleniyor. Dersi 2025–26 güz döneminde 394, bahar döneminde 895 öğrenci aldı.
- ENG101 ve ENG102 zorunlu akademik İngilizce dersleri 2020–21'den bu yana SKA'lar bağlamında veriliyor.
- Sürdürülebilirlik oryantasyonu: Tüm yeni öğrenciler atık, enerji, su verimliliği ve sürdürülebilir kampüs operasyonları üzerine bir oryantasyon alıyor ve Üniversitenin kampüste ücretsiz içme suyu taahhüdünün bir işareti olarak çelik bir su matarası veriliyor.
Tüm lisans eğitimine yerleşik
Dönüştürücü Eğitim Programı, her Özyeğin mezununun kazanması gereken, sorumlu vatandaşlık dahil temel yetkinlikleri tanımlar ve her öğrencinin gelişimini Dönüştürücü Eğitim Transkripti ve Portfolyosu'na kaydeder. Eğitimin ilerleyen aşamalarında SEC 202 ve 204 Sorumlu Vatandaşlık ve Etki dersleri öğrencilerden dış ortaklarla projeler yürütmelerini ister. 2024–25'te yedi fakülteden 320 öğrenci TRL 202 kapsamında Nişantepe Ortaokulu'ndan 85 öğrenciyle çalıştı (Nişantepe Etüt Programı).
Hedefle izleniyor
Üniversite, derslerinin ne kadarının sürdürülebilirlik içeriği taşıdığını izler. 2024–25 akademik yılında 1.142 dersin 443'ü sürdürülebilirlik içeriği taşıyordu. Üniversite çevresel sürdürülebilirlik stratejik hedeflerinde 600 derslik bir hedef belirledi.
Müfredatın tamamı SKA'lara göre haritalandı
Öğrenme ve Öğretme Ofisi (OLTE) 2026'da, 2026 akademik yılında (2025–26 bahar ve 2026–27 güz dönemleri) açılan her dersin ders tanım formunu ortak bir değerlendirme ölçütüne göre inceledi. Bir SKA konusu dersin ana konularından biriyse ders doğrudan, SKA dersin belirlenebilir bir bileşeniyse ya da disiplinin kendisi bu amaca hizmet ediyorsa ilişkili sayıldı.
- 1.291 dersin 442'si (%34) en az bir SKA'yı ele alıyor: 169'u doğrudan, 273'ü ise ilişkili bir bileşen olarak.
- SKA bağlantılı dersler lisans ve lisansüstü düzeyde her fakültede veriliyor. Oran, her dersin bir SKA'yı ele aldığı Hukuk Fakültesi'nde ve Sosyal Bilimler Fakültesi'nde en yüksek.
- Ana konu olarak en sık öğretilen amaçlar Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar (54 ders), Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar (36) ve İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme (28).
İnceleme haftalık planlara değil yazılı ders tanım formlarına dayanıyor. Sınırdaki durumlar ihtiyatlı bir yaklaşımla doğrudan değil ilişkili olarak sınıflandırıldı.
Sürdürülebilirlik dersleri
Özyeğin Üniversitesi doğrudan sürdürülebilirlik ve SKA'lar üzerine dersler verir ve tüm ders kataloğundaki sürdürülebilirlik içeriğini izler. 2024–25 akademik yılında 1.142 dersin 443'ü sürdürülebilirlik içeriği taşıyordu. OLTE'nin 2026 akademik yılı incelemesi bir SKA'nın ana konu olduğu 169 ders ve SKA'nın belirlenebilir bir bileşen olduğu 273 ders daha belirledi (bkz. müfredat haritalaması).
- SEC 180 Sürdürülebilir Kampüs Operasyonları: Öğrenciler, akademisyenler, çalışanlar ve tedarikçiler araştırma eylem ekiplerinde gerçek kampüs sorunları üzerinde birlikte çalışıyor. Gıda israfı üzerinde çalışan ekip kampüste ölçülebilir bir davranış değişikliği yarattı.
- TRL 202 Sorumlu Vatandaşlık ve SEC 202/204 Sorumlu Vatandaşlık ve Etki: Öğrencilerin sivil toplum kuruluşları ve kamu kurumlarıyla çalıştığı ve sonuçlarını kamuya sunduğu proje dersleri.
- Sosyal Sorumluluk ve Hukuk: Sivil toplumu tanıtan ve ortak sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan çalışmalar aracılığıyla insan hakları, kadın hakları, ayrımcılık, çocuk hakları, engelli hakları, çevre ve hayvan hakları alanlarında yetkinlik kazandıran bir Hukuk Fakültesi dersi.
- FE101 Mühendis Olmak: 21 Mart 2025'te ders bir karbon denkleştirme firmasını ağırladı ve Sürdürülebilirlik ve QHSE Departmanı Üniversitenin kurumsal karbon ayak izini sundu. Özyeğin'de karbon nötr olarak verilen ilk ders oldu.
- Çevre, ekosistem ve iklim dersleri ile tasarım stüdyoları fakülteler genelinde sürdürülebilirlik, enerji ve iklim konularını müfredata bağlıyor.
- ENG101 ve ENG102: 2020–21'den bu yana SKA'lar bağlamında veriliyor.
- Sürdürülebilirlik üzerine kurulu dersler arasında 2025–26'da Otellerde Sürdürülebilir Kalkınma, Çevresel Analiz ve Sürdürülebilir Peyzaj Tasarımı, Sürdürülebilir Elektronik ve Döngüsel Ekonomi (I ve II), Havacılıkta Sürdürülebilirlik, Gıda ve Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilirlik için Döngüsel Tasarım, Sürdürülebilir Tedarik Zinciri ve Operasyon Yönetimi, Sürdürülebilir Tasarım Araştırması, Yeşil Binalar ve Sürdürülebilir Tasarım, Bina–Kullanıcı Etkileşimi ve Enerji Verimliliği, Enerji Piyasaları ve Politikaları, Küresel Enerji Politikaları, Sosyal Girişimcilik ve İnovasyon ile Toplumsal Cinsiyet, Toplum ve Siyaset yer alıyor.
- SEC 373 İklim Krizi Tehdidi Altında Enerjiye ve Enerji Dönüşümüne Disiplinlerötesi Yaklaşım: Enerji, Çevre ve Ekonomi Merkezi'nin verdiği ders, düşük karbonlu teknolojiler, enerji verimliliği ve iklim dayanıklılığı üzerine vaka çalışmaları ve projelerle mühendisliği, çevre bilimini ve ekonomiyi birleştiriyor.
Bir SKA'nın ana konu olduğu dersler, 2026 akademik yılı
| Amaç | Ders sayısı |
|---|
| SKA 16 Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar | 54 |
| SKA 11 Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar | 36 |
| SKA 8 İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme | 28 |
| SKA 3 Sağlık ve Kaliteli Yaşam | 12 |
| SKA 12 Sorumlu Üretim ve Tüketim | 12 |
| SKA 4 Nitelikli Eğitim | 11 |
| SKA 10 Eşitsizliklerin Azaltılması | 11 |
| SKA 9 Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı | 9 |
| SKA 7 Erişilebilir ve Temiz Enerji | 7 |
| SKA 13 İklim Eylemi | 6 |
| SKA 17 Amaçlar için Ortaklıklar | 6 |
| SKA 5 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği | 3 |
| SKA 15 Karasal Yaşam | 3 |
| SKA 2 Açlığa Son | 2 |
| SKA 1 Yoksulluğa Son | 1 |
Bir ders birden fazla amacı ele alabilir. Kaynak: OLTE'nin ders tanım formları incelemesi, 2025–26 bahar ve 2026–27 güz.
Kampüs dışında SKA'lar için eğitim
Özyeğin Üniversitesi, Üniversite dışındaki insanlar için sürdürülebilir kalkınma üzerine özel eğitim programları yürütür: profesyoneller ve kurumlar, yerel halk, göçmenler, okullar ve gençler ve kendi mezunları. Bunların çoğunu Sürdürülebilirlik Platformu yürütür.
Profesyoneller, kamu kurumları ve kuruluşlar
- Yerel ve Kırsal Kalkınma Uzmanlık Programı: 2014'ten bu yana kamu, sivil toplum ve akademiden uzmanlara yönelik yürütülen ve 500'den fazla katılımcıya ulaşan bir sertifika programı. 25–29 Ağustos 2025'te kampüste yapılan 13. dönem sürdürülebilir yerel ve kırsal kalkınmada kooperatiflere odaklandı. Aralık 2025'te GAP Bölge Kalkınma İdaresi'nin talebi üzerine Şanlıurfa'da kamu uzmanlarına özel bir dönem düzenlendi.
- SustainHUB Akademi: SKD Türkiye (Sürdürülebilir Kalkınma Derneği) ile yürütülen, iş dünyasına yönelik altı modüllü hibrit bir sürdürülebilirlik liderliği programı. ÇSY, döngüsel ekonomi ve iklim hukukunu kapsıyor. İlk dönem 18 kurumdan 23 katılımcıyla tamamlandı, ikinci dönem 11 Eylül 2025'te başladı.
- Kooperatifler ve kadın üreticiler: Kilis, Bitlis, Rize, Iğdır ve Kayseri'deki kooperatif ve derneklere kapasite geliştirme eğitimleri ve mentorluk, 13 kadın kooperatifini mentor kurumlarla eşleştiren KADİM mentorluk programı ve KEDV, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, GAP İdaresi ve DOKA ile tasarlanan iş modeli eğitici eğitimi.
- Antalya'da tarımsal miras eğitimi (2 Haziran 2025): Üniversitenin 2025'te FAO Türkiye ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile yürüttüğü Tarımsal Miras Sistemleri Konusunda Kapasite Geliştirme projesi kapsamında Antalya'da tarımsal miras sistemleri üzerine bir eğitim ve koruma eylem planı çalıştayı yapıldı. Çalıştaya kamu kurumlarının temsilcileri, akademisyenler, yerel sivil toplum kuruluşları, çiftçiler ve çobanlar katıldı. Proje, FAO'nun GIAHS programına başvuru için Elmalı'daki Büyüksöğle, Küçüksöğle ve Geçmen köylerinin tarımsal miras sistemini belgeledi.
- Çiftçiler: AgriCoLab aracılığıyla Bursa Yenişehir'de 10 tarım kooperatifi ve 100 öncü çiftçiyle iklime dayanıklı tarım uygulamaları sahada test ediliyor (2026–2028).
- Boğaziçi Lüferi Elçisi eğitimi (2025): Le Cordon Bleu İstanbul, İstanbul Ticaret Odası ile otel ve restoranlardan genç aşçılara ve meslek lisesi öğrencilerine İstanbul lüferinin kültürel mirası üzerine eğitim verdi.
- Tedarikçiler ve kampüs işletmeleri için eğitim (2025): Tedarikçi ve işletme çalışanlarına su, enerji ve atık yönetimi eğitimi verildi. Su Yılı'nda hazırlanan Su Verimliliği Eğitim Modülü'nün genel kamuoyuna açılması planlanıyor.
- Sürekli Eğitim Akademisi: Şirket ve kurumların çalışanları ve yöneticileri için sürdürülebilirlik eğitimleri dahil eğitim ve sertifika programları yürütüyor.
Yerel halk
- WaterLab (2026): Toplumsal Etki Tohumlama Fonu desteğiyle öğrenciler, Üniversitenin bulunduğu mahalledeki Nişantepe İlkokulu'nun dördüncü sınıflarına iki dilli ve yapay zekâ destekli su okuryazarlığı atölyeleri veriyor.
- Nişantepe çocuklarıyla üretim atölyesi: Yaklaş 2030 kapsamında OpenFab mahalleden 30 çocuğu nesne üretmeleri ve tasarım ile teknoloji hakkında bilgi edinmeleri için ağırladı.
- Hareket Yaşını Öğren, Sağlıklı Yaşa (2026): Çekmeköy İlçe Sağlık Müdürlüğü ile mahalle sakinleri için düzenlenen bir sağlıklı yaşam etkinliği.
Göçmenler ve yerinden edilmiş kişiler
- Göçmen kadın girişimcilerin güçlendirilmesi (2025): International Women of Istanbul ile yürütülen, göçmen kadın girişimciler için beceri atölyelerini saha araştırmasıyla birleştiren bir Toplumsal Etki Tohumlama Fonu projesi.
Okullar ve gençler
- TÜBİTAK Fen Lisesi SKA paneli (14 Mayıs 2025): Üniversite su yönetimi dahil kampüs sürdürülebilirlik uygulamalarını FAO ile birlikte okul topluluğuyla paylaştı.
- Gençler için Dünya Gıda Günü paneli (17 Ekim 2025): FAO'nun "365 Gün Eylem" kampanyası kapsamında FAO Türkiye ve Migros ile sürdürülebilir tarım, gıda güvenliği, iklim değişikliği ve biyoçeşitlilik üzerine düzenlendi.
- Tarım üzerine kuşaklararası seminerler: Yerküre Yerel Çalışmalar araştırma kooperatifiyle yürütülüyor ve genç araştırmacıları tarım-gıda alanının önde gelen isimleriyle buluşturuyor.
- Maker kampları (2025): OpenFab Üniversite dışından çocuklara ve gençlere kodlama, 3B tasarım ve prototipleme eğitimi veriyor ve lise öğrencileri için yaz kampları düzenliyor.
Mezunlar
- YOUTHCOOP: Özyeğin Üniversitesi mezunları ve öğrencilerinin kurduğu bir gençlik inisiyatifi, farklı üniversitelerden gençlerin katıldığı, kooperatifler, sosyal ve dayanışma ekonomisi ve sosyal girişimcilik üzerine "Gençler için Kooperatifler" webinar dizisini (2026) yürütüyor.
- Sosyal Sürdürülebilirlik Ağı ve Yaz Kampı: Tüm sektörlerden paydaşları lisansüstü eğitimli profesyonellerle buluşturan bir uzman ağı ve kamp.
Sürdürülebilirlik okuryazarlığını ölçmek
Özyeğin Üniversitesi, eğitiminin öğrencilerin sürdürülebilirlik anlayışını ne kadar geliştirdiğini ölçer. Yıllık öğrenci memnuniyet anketinde öğrencilerden derslerinin sürdürülebilirlik farkındalığını ne kadar başarıyla geliştirdiğini puanlamaları istenir. 2025'te öğrenciler 4 üzerinden 3,1 puan verdi ve Üniversite 3,5 hedefini belirledi. Sonuç, sürdürülebilirlik içeriği taşıyan derslerin oranıyla (2024–25 akademik yılında 1.142 dersin 443'ü) birlikte Üniversitenin çevresel sürdürülebilirlik stratejik hedeflerinde izleniyor.
Her birinci sınıf öğrencisi için bir ölçme testi. Zorunlu birinci sınıf dersleri SEC 101 ve TRL 101/103'teki Çevresel Sürdürülebilirlik modülü altı çoktan seçmeli sorudan oluşan bir ölçme testiyle bitiyor. Sorular, öğrencilerin modülün öğrettiği temel kavramları anlayıp akılda tutup tutmadığını ölçüyor: sıfır atık yaklaşımı, kompost, günlük yaşamda su ve enerji tasarrufu, Üniversitenin enerji kaynakları ve Üniversitenin çevresel performansını karbon ve su ayak izleriyle nasıl ölçtüğü.
Sonuçlar. Test sonuçları her ders ve dönem için kayıt altına alınıyor. Güz 2025'te TRL 101/103'te 656 öğrenci testi 58,11 ortalama puanla, SEC 101'de 320 öğrenci 52,3 ortalamayla tamamladı. Bahar 2026'da TRL 101'de 232 öğrencinin ortalaması 85,05, SEC 101'de 172 öğrencinin ortalaması 83,18 oldu. Katılımcı sayısı modülü tamamlayan öğrencileri gösteriyor, ortalamalar da bu öğrenciler arasında hesaplanıyor.
Öğrencilere gerçekte ne öğretildiğini görmek için Öğrenme ve Öğretme Ofisi (OLTE) her ders tanımını ortak bir değerlendirme ölçütüne göre de inceliyor. 2026 akademik yılında 1.291 dersin 442'si en az bir SKA'yı ele aldı ve bunların 169'unda SKA ana konuydu (bkz. müfredat haritalaması).
Bu amaçla ilgili diğer eğitim faaliyetleri