Amaç 16. Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar
Raporlama yılı 2025.
Üniversitenin kampüs dışındaki kişi ve kurumlarla nasıl çalıştığı: erişim faaliyetleri, ortaklıklar ve kamuya açık programlar.
Özyeğin Üniversitesi yerel, bölgesel ve ulusal düzeyde kamu yönetimine ısmarlama çalışmalar, politika ve mevzuat analizleri, planlama kararları için kanıt, aday dosyaları, kamu görevlileriyle çalıştaylar ve süreklilik taşıyan iş birliği protokolleri aracılığıyla uzman danışmanlığı sağlar. Bu çalışmaları Araştırma, İnovasyon ve Etkiden Sorumlu Rektör Yardımcılığı bünyesindeki Sürdürülebilirlik Platformu koordine eder. Sürdürülebilirlik Platformu Toplumsal Güçlenme Programı kalkınma politikası alanında uzmanlaşmıştır ve bakanlıklar, kalkınma ajansları ve belediyelerle doğrudan çalışır. 2025 ve 2026'da Üniversitenin danışmanlığı Birleşmiş Milletler projeleri aracılığıyla iki bakanlığa, iki bölgesel kalkınma kurumuna ve İstanbul'da ve diğer illerde büyükşehir ve ilçe belediyelerine ulaştı.
Türkiye'nin ilk GIAHS adaylığı: Tarım ve Orman Bakanlığı ve FAO. Özyeğin Üniversitesi, FAO'nun Tarım ve Orman Bakanlığı ile yürüttüğü Tarımsal Miras Sistemleri Konusunda Kapasite Geliştirme (TCP/TUR/3907) teknik iş birliği projesinin hizmet sağlayıcısıydı. Kasım 2024'ten Mart 2026'ya kadar süren proje, Küresel Öneme Sahip Tarımsal Miras Sistemleri (GIAHS) programı için Türkiye'nin ilk aday dosyasını üretti. Dosya Antalya Elmalı'daki Söğle Yaylaları'nın tarımsal ormancılık ve meracılık sistemini kapsıyor. Üniversitenin Bakanlığa sunduğu danışmanlık çıktıları şunlardı:
Proje FAO, Bakanlık, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve GIAHS Sekretaryası temsilcilerinin katıldığı bir açılış çalıştayıyla başladı.
Ekim 2026'da Bakanlığın Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından FAO Türkiye Ofisi'ne resmi olarak sunulmasının ardından aday dosyası GIAHS Sekretaryası'na iletildi. Sekretarya, inceleme ve değerlendirme sürecinin başladığını Bakanlığa bildirdi (SKA 2, 11, 15).
Zeytinyağı değer zincirinin yeşillendirilmesi: Ticaret Bakanlığı ve FAO. Üniversite, FAO'nun Ticaret Bakanlığı ile yürüttüğü sekiz aylık Zeytinyağı Tedarik Zincirinin Yeşillendirilmesi: AB Yeşil Mutabakatı'na Uyumun ve Tarım-Gıda Dönüşümünün Desteklenmesi projesinin hizmet sağlayıcısıdır. Üniversitenin çalışmaları zeytinyağı sektörünün politika ve mevzuat çerçevesinin analizini ve uluslararası standartlarla uyumlu önerileri içeriyor. Bunlara eko-sertifikasyon ve yeşil değer zinciri rehberliği ile değer zinciri aktörlerinin kapasite ihtiyaç analizi de ekleniyor. 2026'da Ticaret Bakanlığı, FAO Türkiye ve Üniversiteden konuşmacıların açtığı bir eğitim programı düzenlendi. Programa zeytinyağı işletmelerinden, sivil toplum kuruluşlarından ve akademiden ortalama 45 temsilci katıldı. Program sürdürülebilir markalaşma ve eko-sertifikasyon, yeşil lojistik, atık yönetimi ve ambalaj, yeşil finansman ve karbon azaltımı ile döngüsel ekonomi uygulamalarını kapsadı (SKA 2, 8, 12, 13).
Endüstri 4.0: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. 30 Mayıs 2025'te Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır kampüste ÖzÜBEX Sanayi Dönüşüm Merkezi'ni açtı. Merkez, Üniversitenin BEYSAD ile yürüttüğü Endüstri 4.0 Mükemmeliyet Merkezi Kurulması Yoluyla Türkiye'deki KOBİ'lerin Dijital Dönüşümü projesi kapsamında kuruldu. Proje Bakanlığın Rekabetçi Sektörler Programı çerçevesinde Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse ediliyor. Merkez, imalat sektöründeki KOBİ'lerin dijital dönüşümüne yön vermek için eğitim, danışmanlık, Ar-Ge, prototipleme ve test hizmetleri sunuyor (SKA 8, 9).
Adalet. Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü ve Avrupa Konseyi ile süregelen bir iş birliği protokolü kapsamında Hukuk Fakültesi, ceza infaz kurumlarını denetleyen izleme kurullarının güçlendirilmesine uzmanlık katkısı sağlıyor (SKA 16).
GAP Bölge Kalkınma İdaresi. Üniversite, İdarenin talebi üzerine Yerel ve Kırsal Kalkınma Uzmanlık Programı'nın özel bir dönemini 1–5 Aralık 2025'te Şanlıurfa'da Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis ve Batman'daki kamu kurumlarından kalkınma uzmanları için düzenledi. Programı İdare Başkanı Dr. Hasan Maral kanıta dayalı politika ve yerel kalkınmanın kavramsal çerçevesi üzerine bir oturumla açtı. Oturumlarda afet sonrası toparlanmada kadın kooperatifleri, yenilikçi finansman modelleri, kırsal turizm, coğrafi işaretler ve kooperatiflerden iyi uygulamalar ele alındı (SKA 1, 8, 11).
Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA). Üniversite 2025'te DOKA için TR90 bölgesindeki kadın kooperatiflerinin mevcut durumunu analiz etti. Altı ildeki 38 kooperatifle anket yaptı, 32'siyle yüz yüze görüştü ve ajansın desteklerine yön verecek kooperatif tipolojileri ve kooperatiflere özel gelişim planları geliştirdi. Çalışma 2026'da DOKA ile Doğu Karadeniz'de sahaya dayalı KADİM mentorluk ağı olarak sürüyor (SKA 1, 5, 8).
Kadın kooperatifleri için bölgesel kapasite. Üniversite, Toplumsal Etki Tohumlama Fonu desteğiyle GAP Bölge Kalkınma İdaresi, DOKA, Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV) ve Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile kadın kooperatiflerine yönelik bir iş modeli eğitici eğitimi programı tasarladı (SKA 5, 8).
İstanbul Büyükşehir Belediyesi: deprem riski ve kentsel dönüşüm. Üniversite 2025'te İBB Deprem Risk Yönetimi Dairesi ve İstanbul Planlama Ajansı'nın ana ortak olduğu bir çalışmayla deprem riski algısının İstanbul'da kentsel dönüşüme katılımı nasıl etkilediğini inceledi. Proje Üniversitenin Toplumsal Etki Tohumlama Fonu tarafından desteklendi (SKA 10, 11, 16).
Belediyeler için kentsel gıda politikası. Sürdürülebilirlik Platformu, Sosyal Demokrat Belediyeler Derneği'nin (SODEM) düzenlediği ve 11 Nisan 2026'da Kadıköy Belediyesi'nin ev sahipliği yaptığı Uluslararası Kentsel Gıda ve Beslenme Politikaları İstanbul Çalıştayı'na katkı verdi. Çalıştaya Türkiye'nin dört bir yanından belediye temsilcilerinin yanı sıra Londra, Barselona, Utrecht ve Brüksel'den uzmanlar katıldı. Mayıs 2026'da yayımlanan çalıştay raporuna katkı verenler arasında Üniversitenin bir uzmanı ve bir akademisyeni de vardı. Rapor, kentlerin gıda politikası konseyleri kurmasını, yerel üreticileri desteklemek için kamu alımlarını kullanmasını ve kent sağlığı karnesi gibi veriye dayalı yönetim araçları benimsemesini öneriyor (SKA 2, 3, 11).
Çekmeköy Belediyesi. 18 Şubat 2025'te Rektör Prof. Dr. Barış Tan ile Çekmeköy Belediye Başkanı Orhan Çerkez, Üniversitenin bilgi ve deneyimini ortak projelerle ilçeyle paylaşmak için bir iş birliği protokolü imzaladı. Protokol kapsamında İç Mimarlık öğrencileri belediyenin kurmayı planladığı Gençlik ve İnovasyon Merkezi, yani Çekmeköy Yapay Zekâ Merkezi için tasarım önerileri geliştirdi. Önerileri 27 Mayıs 2025'te Belediye Başkanı'na ve belediye yöneticilerine sundular (SKA 9, 11).
Bursa Yenişehir Belediyesi. Üniversite 2025'te, Yenişehir Belediyesi'nin de paydaşları arasında yer aldığı ve erken uyarı ile parametrik sigortanın tarımsal tedarik zincirlerini iklim riskine karşı nasıl dayanıklı kılabileceğini inceleyen bir çalışma başlattı. 2026'dan bu yana AB–Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı'nın finanse ettiği AGRICOLAB'ı belediyeyle birlikte yürütüyor. AGRICOLAB ilçede iklime dayanıklı ve düşük karbonlu tarım için dijital bir karar destek ve erken uyarı sistemi geliştiriyor ve sistemi 10 kooperatif ve 100 öncü çiftçiyle test ediyor (SKA 2, 11, 13).
Özyeğin Üniversitesi politika yapıcılara, kamu görevlilerine ve kamu politikalarını tasarlayan ve uygulayan kurumlara yönelik erişim, eğitim ve kapasite geliştirme çalışmaları yürütür. 2025 ve 2026'da bu çalışmalar yerel ve bölgesel ekonomik kalkınma, tarım ve iklime uyum, göç ve demokratik yönetişim, bilgi bütünlüğü, yapay zekâ ve adalet alanlarını kapsadı. Çalışmaların çoğunu Araştırma, İnovasyon ve Etkiden Sorumlu Rektör Yardımcılığı bünyesindeki Sürdürülebilirlik Platformu koordine eder ve akademi, kamu, özel sektör ve sivil toplum arasında köprü görevi görür. Geri kalanını akademik bölümler, çoğu zaman kamu kurumlarının doğrudan talebi üzerine yürütür.
Yerel ve Kırsal Kalkınma Uzmanlık Programı, 2025. Üniversitenin yerel ve kırsal kalkınma uzmanlarına yönelik sertifika programının 13. dönemi 25–29 Ağustos 2025'te kampüste yapıldı. BM Uluslararası Kooperatifler Yılı ile uyumlu olarak sürdürülebilir yerel ve kırsal kalkınmada kooperatiflere odaklandı. Türkiye genelinde yerel ve kırsal kalkınma projelerinde çalışan kamu, sivil toplum ve akademi uzmanlarına açık olan ve kontenjanı 50 kişiyle sınırlı beş günlük program dersleri, panelleri, atölyeleri, grup çalışmalarını ve bir teknik geziyi bir araya getirdi. Konuşmacılar ve panelistler Tarım ve Orman Bakanlığı, kalkınma ajansları, FAO, ILO, üniversiteler ve kooperatif örgütlerinden geldi. Köy-Koop Bursa Bölge Birliği Gemlik, Cumalıkızık, Yenişehir ve İnegöl'deki kooperatiflere yapılan ziyaretlere ev sahipliği yaptı.
Üniversite Aralık 2025'te GAP Bölge Kalkınma İdaresi'nin talebi üzerine Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis ve Batman'daki kamu uzmanları için Şanlıurfa'da özel bir dönem düzenledi. Bu dönemi İdare Başkanı Dr. Hasan Maral açtı. 2014'te başlayan program bugüne kadar kalkınma ajansları, yerel yönetimler, kadın kooperatifleri ve sivil toplumdan 500'den fazla uzman ve yöneticiyi eğitti. Programın onuncu yılı olan 2026'da mezunlarla yapılan etki değerlendirmesi, mezunların kalkınma ajansları, merkezi yönetim, yerel yönetimler, sivil toplum, üniversiteler ve özel sektör arasında nasıl dağıldığını ve programdan ne kazandıklarını ortaya koyuyor (SKA 1, 2, 11, 17).
Kalkınma ajansları için kanıt. Üniversite 2025'te Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) ile altı ildeki 38 kadın kooperatifiyle anket yaptı ve 32'siyle yüz yüze görüştü. Ajansın desteklerini hedeflemek için kullanabileceği kooperatif tipolojileri ve kooperatiflere özel gelişim planları üretti. Çalışma 2026'da Doğu Karadeniz'de kooperatifleri kamu, özel sektör ve sivil toplumdan mentor kurumlarla eşleştiren, sahaya dayalı KADİM mentorluk ağı olarak sürüyor. Üniversitenin Toplumsal Etki Tohumlama Fonu desteğiyle GAP Bölge Kalkınma İdaresi, DOKA, Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV) ve Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası ile kadın kooperatiflerine yönelik bir iş modeli eğitici eğitimi programı da tasarlandı (SKA 1, 5, 8).
Yerel yönetimle iklime dayanıklı tarım. Üniversite 2025'te Bursa Yenişehir Belediyesi, Migros, AXA ve UrClimate'in paydaş olduğu, erken uyarı ve parametrik sigortayı inceleyen ve tarımsal tedarik zincirlerinin iklim riskine karşı dayanıklılığına odaklanan bir proje başlattı. Bunun üzerine kurulan AGRICOLAB'ı (2026–2028) artık AB–Türkiye İklim Değişikliği Hibe Programı desteğiyle Yenişehir Belediyesi ile birlikte yürütüyor. Yaşayan laboratuvar yaklaşımını kullanan AGRICOLAB, iklime dayanıklı ve düşük karbonlu tarım için dijital bir karar destek ve erken uyarı sistemi geliştiriyor ve sistemi 10 kooperatif ve 100 öncü çiftçiyle test ediyor (SKA 2, 11, 13).
FAO ile ulusal bakanlıklar. Üniversite, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün ulusal bakanlıklarla yürüttüğü iki projede akademik ortaktır. FAO ve Ticaret Bakanlığı koordinasyonundaki Zeytinyağı Sektöründe Yeşil Dönüşüm, sektörün Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyum ve ihracatta rekabetçi kalma kapasitesini geliştiriyor ve yeşil dönüşüm eğitimleri ile bir politika notu üretiyor. Üniversite FAO ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile Söğle Yaylaları tarımsal ormancılık ve meracılık sisteminin Küresel Öneme Sahip Tarımsal Miras Sistemi (GIAHS) olarak tescili için aday dosyasını hazırladı. 23 Ekim 2025'te FAO ile Tarımın ve Gıdanın Geleceği etkinliğini düzenledi (SKA 2, 8, 12, 15).
BRIDGE: Jean Monnet Mükemmeliyet Merkezi. Üniversite Aralık 2025'te Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden Prof. Dr. Deniz Ş. Sert ve Prof. Dr. Evren Balta'nın yürüttüğü BRIDGE için AB Erasmus+ Jean Monnet Mükemmeliyet Merkezi desteği aldı. BRIDGE atölyeler, politika notu çalışmaları ve kamuya açık etkinliklerle öğrencileri, politika yapıcıları ve sivil toplum temsilcilerini Avrupa'da göç, dijital dönüşüm, iklim değişikliği ve demokratik yönetişim konularında bir araya getiriyor. Ayrıca bir Demokrasi Laboratuvarı kuruyor (SKA 4, 10, 13, 16).
OppAttune (Ufuk Avrupa). AB ve komşu bölgelerden 17 ülkeyi kapsayan bir konsorsiyumda Üniversitenin ekibi (Dr. Susan Beth Rottmann ve Dr. Samarjit Ghosh) muhalif siyasi aşırılığın nasıl geliştiğini inceliyor ve yayılmasını sınırlamak için "uyumlanmış diyalog" müdahalelerini test ediyor. Proje kanıta dayalı öneriler ve politika strateji notları üretiyor. 2025'te öğrenciler ve araştırmacılar için düzenlenen Yaz Akademisi'nin ardından 2026'da uygulayıcılar ve politika yapıcılar için bir Kış Akademisi düzenliyor (SKA 10, 16).
Kamusal tartışma için göç araştırması. Dr. Ezgi Elçi'nin Prof. Dr. Evren Balta ve Prof. Dr. Deniz Ş. Sert ile yürüttüğü TÜBİTAK 1001 projesi Türkiye'de Yerlicilik ve Göçmen Karşıtlığı (2023–2025), dört ilde odak gruplarını ulusal düzeyde temsili bir anket ve anket deneyleriyle birleştirdi. Göçmen karşıtı tutumların nasıl oluştuğunu ve parti siyasetinde nasıl temsil edildiğini inceliyor. Prof. Dr. Balta aynı zamanda politika yapıcılar, diplomatlar ve iş dünyası liderleriyle iki ayda bir tartışmalar düzenleyen TÜSİAD Küresel Siyaset Forumu'nun akademik direktörüdür (SKA 10, 16).
Bilgi bütünlüğü. Özyeğin Üniversitesi, Prof. Dr. H. Akın Ünver'in yürüttüğü Ufuk Avrupa projesi DE-CONSPIRATOR'ı (2024–2027) koordine ediyor. Proje, Türkiye dahil 25 AB üye ülkesi ve 3 ortak ülkede yabancı bilgi manipülasyonu ve müdahalesinin etkisini ölçüyor ve AB ile ortakları için hukuki, düzenleyici, diplomatik ve teknolojik politika seçenekleri geliştiriyor. Prof. Dr. Ünver ayrıca AB politika yapıcılarını siber çatışma konusunda eğiten Avrupa Siber Çatışma Araştırma Kuluçka Merkezi'nin (ECCRI) yönetim kurulunda yer alıyor (SKA 9, 16).
Yapay zekâ. Üniversite 13 Haziran 2025'te kamu, özel sektör ve akademiyi bir araya getirerek yapay zekânın iş, etik ve düzenleme boyutları üzerine tarafsız bir forum olan ÖzÜ Yapay Zekâ Platformu'nu (AIx) kurdu. Platform 17 Ekim 2025'te resmi olarak hayata geçti, üç ayda bir toplanıyor ve bugün 30 üye kurumu var. 2026 toplantıları arasında yapay zekâ çağında finans sektörünün dönüşümü üzerine bir oturum (Haziran 2026) yer aldı. Yabancı Diller Yüksekokulu, Türkiye Genelinde Yapay Zekâ (AIAT) programıyla Millî Eğitim Bakanlığı öğretmenlerini, eğitim yöneticilerini ve üniversite çalışanlarını öğretimde yapay zekâ kullanımı konusunda eğitiyor. 2026'da dört gruptan 36 katılımcı altı haftalık programı tamamlayarak sertifika aldı (SKA 4, 9, 16).
Yerel yönetim. Çekmeköy Belediyesi ile yapılan iş birliği protokolü kapsamında İç Mimarlık öğrencileri bir Gençlik ve İnovasyon Merkezi, yani Çekmeköy Yapay Zekâ Merkezi için öneriler tasarladı. Öneriler 27 Mayıs 2025'te Belediye Başkanı Orhan Çerkez ve Rektör Prof. Dr. Barış Tan'ın katılımıyla sergilendi (SKA 9, 11).
Ceza infaz kurumları izleme kurulları. Üniversite, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü ve Avrupa Konseyi ile süregelen bir iş birliği protokolünün tarafıdır. Bu protokol kapsamında Hukuk Fakültesi, diğer fakültelerin de katkısıyla Türkiye'deki ceza infaz kurumlarını denetleyen izleme kurulu üyelerinin kapasitesini geliştirmek için eğitim veriyor (SKA 10, 16).
Özyeğin Üniversitesi kamu, iş dünyası, akademi, sivil toplum ve medyadan insanlara tartışmalı soruları açıkça konuşabilecekleri bir alan sunar. Bu platformların bir kısmını Üniversitenin kendisi yürütür, diğerleri ise farklı görüşlerdeki insanlar arasındaki diyalog üzerine kurulu araştırma projeleridir.
Üniversitenin diyalog çalışmaları kendi kutuplaşma araştırmalarına dayanıyor. Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden Prof. Dr. Murat Somer, Open Society University Network aracılığıyla 2024–25 döneminde Orta Avrupa Üniversitesi Demokrasi Enstitüsü'nde Kıdemli Demokrasi ve Kalkınma Araştırmacısı olarak, popülizmin, ideolojinin ve siyasi söylemin kutuplaşmayı nasıl beslediğini ve aşırı kutuplaşmayla nasıl mücadele edilebileceğini araştırıyor. OppAttune bu tür araştırmaları, karşıt siyasi görüşlere sahip insanlar arasında uyumlu diyaloğu sınayarak uygulamaya taşıyor. ÖzÜ Open münazara turnuvası da Türkiye'nin dört bir yanından öğrencilere tartışmalı önergelerin iki tarafını da savunma pratiği kazandırıyor.