Amaç 10. Eşitsizliklerin Azaltılması
Raporlama yılı 2025.
Üniversitenin kendini nasıl yönettiği: politikalar, ofisler, yönetim sistemleri ve destek hizmetleri.
Özyeğin Üniversitesinin 2025'te hazırlıklarına başlanan ve 2026'da yürürlüğe giren EDIB Politikası öğrencilere karşı sosyoekonomik geçmiş ve engellilik dahil gerekçelerle ayrımcılığı yasaklar ve fırsatlara eşit erişimi ve finansal erişimi ilkeleri arasında sayar.
Türkiye'den öğrenciler: Lisans kontenjanları ulusal üniversite giriş sınavı (YKS) sonuçlarına ve adayların tercihlerine göre ÖSYM tarafından merkezi olarak yerleştirilir. Adaylar ulusal engelli kontenjanıyla da yerleşebilir.
Kabullerin izlenmesi: Türkiye'den öğrencilerin kontenjanları bu ulusal süreçle yerleştirildiği için Üniversite programlarına başvuran ya da yerleşen adayları, kabul edilen öğrencileri ve kayıt yaptıran öğrencileri izler. Az temsil edilen gruplardan öğrencilerin başvurularını, kabullerini ve kayıtlarını her yıl ölçer ve izler: kadınlar, düşük gelirli öğrenciler, ailesinden üniversiteye giden ilk kuşak öğrenciler, engelli öğrenciler ve gelişmekte olan ülkelerden uluslararası öğrenciler. Rektöre bağlı Planlama ve Analiz Ofisi verileri birleştirir ve Rektörlüğe, Sosyal Etki Komitesi'ne ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ofisi'ne raporlar. Bu birimler verileri hedef belirlemek ve burs, erişim ve destek önlemleri tasarlamak için kullanır.
Uluslararası öğrenciler (Üniversiteye doğrudan başvuran tam zamanlı derece öğrencileri): Özyeğin Üniversitesi farklı ülke ve bölgelerden uluslararası öğrencilerin başvurularını kabul eder. Başvurular yayımlanmış kabul ölçütlerine göre, uyruk ya da gelinen bölge nedeniyle ayrımcılık yapılmadan değerlendirilir. Başvuru koşulları, istenen belgeler ve değerlendirme ölçütleri Üniversitenin internet sitesinde yayımlanır ve aday öğrencilere açıktır.
Uluslararası öğrencilere akademik başarıya dayalı burs olanakları sunulur. Bu burslar öğrencilerin öğrenim ücretlerini karşılamalarına yardımcı olur ve eğitime erişimde fırsat eşitliğini desteklemeyi amaçlar. Şeffaf kabul süreçleri ve başarıya dayalı burslarla Üniversite farklı ülkelerden öğrencilerin yükseköğretime katılımını destekler.
Finansal erişim: Üniversite 2015–2016 akademik yılında başlatılan ve bağışçılarca finanse edilen Eğitimde Fırsat Eşitliği Burs Programı (EFEB) ile maddi desteğe ihtiyaç duyan başarılı lise öğrencilerini kazanıyor. 2015'ten bu yana 246 öğrenci EFEB burslusu olarak Üniversitede okudu. Burs tam öğrenim ücretini, ücretsiz üniversite yurdunu ve ders kitabı, yemek ve ulaşım için nakit desteği kapsıyor. Geri ödenmiyor ve akademik başarısızlık nedeniyle kesilmiyor.
Özyeğin Üniversitesi az temsil edilen ve az temsil edilme riski taşıyan gruplardan öğrencilerin başvurularını, kabullerini ve kayıtlarını her yıl ölçer ve izler. Rektöre bağlı Planlama ve Analiz Ofisi verileri birleştirir ve Rektörlüğe, Sosyal Etki Komitesi'na ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ofisi'ne raporlar. Bu birimler verileri hedef belirlemek ve burs, erişim ve destek önlemleri tasarlamak için kullanır.
Türk öğrenciler için lisans kontenjanları ulusal üniversite giriş sınavı (YKS) sonuçlarına göre ÖSYM tarafından merkezi olarak yerleştirilir. Bu nedenle Üniversite üç aşamayı izler: programlarına başvuran ya da yerleşen adaylar, kabul edilen öğrenciler ve kayıt yaptıran öğrenciler. Doğrudan Üniversiteye başvuran uluslararası öğrenciler için başvuruları ve kabul kararlarını da izler.
Kadınlara ilişkin bu rakamlar her yıl 2024–2025 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Raporu'nda yayımlanıyor. 2024'te ÖSYM ile gelen yeni lisans öğrencilerinin %51'i, yeni uluslararası lisans öğrencilerinin %47'si kadındı. Fen ve mühendislik alanındaki lisansüstü programlarda kadınlar başvuranların %28'ini ve kabul edilenlerin %29'unu, doktora programlarında ise hem başvuranların hem kabul edilenlerin %39'unu oluşturdu.
| Grup | Neler izleniyor | Kaynak | Sorumlu birim | Sıklık |
|---|---|---|---|---|
| Kadınlar | Programlara göre yerleşme, kayıt ve mezuniyet | Öğrenci bilgi sistemi | Planlama ve Analiz Ofisi, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ofisi | Yıllık, yayımlandığı yer: Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Raporları |
| Düşük gelirli öğrenciler | Eğitimde Fırsat Eşitliği Bursu'na (EFEB) başvurular ve burs verilenler | EFEB başvuru sistemi | EFEB Ofisi | Her kabul döneminde |
| Ailesinden üniversiteye giden ilk kuşak öğrenciler | Yeni gelen öğrencilerin ebeveyn eğitim durumu | Kayıt anketi | Planlama ve Analiz Ofisi | Yıllık |
| Engelli öğrenciler | Engelli kontenjanıyla yerleşen öğrenciler ve kayıtta engellilik ya da özel gereksinim beyan eden öğrenciler | ÖSYM yerleştirme verileri, Engellilik Bildirim ve Rapor Yenileme Formu | Engelsiz ÖzÜ | Her dönem |
| Gelişmekte olan ülkelerden uluslararası öğrenciler | Ülkelere göre başvuru, kabul ve kayıt | Uluslararası kabul kayıtları | Uluslararası Ofis | Her kabul döneminde |
Aşağıdaki rakamlar, Planlama ve Analiz Ofisi'nin en son tamamlanan yıl olan 2024–25 akademik yılı için hesapladığı tam zaman eşdeğeri (FTE) değerlerdir.
| Grup | Ölçüt | 2024–25 |
|---|---|---|
| Tüm yeni öğrenciler | Öğrenime başlayan öğrenciler | 1,618.1 |
| Kadınlar | Öğrenime başlayan kadın öğrenciler | 805,8 (yeni öğrencilerin %49,8'i) |
| Ailesinden üniversiteye giden ilk kuşak öğrenciler | Öğrenime başlayan birinci kuşak öğrenciler | 348,6 (yeni öğrencilerin %21,5'i) |
| Gelişmekte olan ülkelerden uluslararası öğrenciler | Mali destek alan, düşük ve alt-orta gelirli ülkelerden gelen öğrenciler | 358 (toplam 6.558,5 öğrencinin %5,5'i) |
| Engelli öğrenciler | Engel durumu belgelenmiş öğrenciler | 5,6 (kişi sayısı 7) |
| Düşük gelirli öğrenciler | Üniversitede okuyan EFEB bursiyerleri | 2015'ten bu yana 246 |
Planlama ve Analiz Ofisi, erişimdeki değişikliklerin görülebilmesi için rakamları her yıl önceki üç yılla birlikte Rektörlüğe ve Sosyal Etki Komitesi'ne sunar. 2025'te izlemenin kendisi de sıkılaştırıldı: Engelsiz Birimi artık yalnızca prosedüründeki kriterleri karşılayan öğrencileri, yani sağlık kurulu raporu olanları ve ulusal engelli kontenjanıyla yerleşenleri sayıyor. Böylece planlamada kullanılan rakamlar belgelenmiş ihtiyacı yansıtıyor.
Üniversite öğrencilerin etnik kökenine ya da cinsel yönelimine ilişkin veri toplamaz. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) bunları özel nitelikli kişisel veri olarak tanımlar. Üniversite bunun yerine bu öğrencileri Eşitlik, Çeşitlilik, Kapsayıcılık ve Aidiyet Politikası ve ayrımcılık karşıtı yönergesiyle korur ve Esenlik ve Eşitlik Ofisi aracılığıyla destekler.
Özyeğin Üniversitesi yükseköğretimde az temsil edilen gruplardan öğrenci, personel ve öğretim üyesi kazanmak için planlı adımlar atar.
Üniversite 2015–2016 akademik yılında başlatılan ve bağışçılarca finanse edilen Eğitimde Fırsat Eşitliği Burs Programı (EFEB) ile maddi desteğe ihtiyaç duyan başarılı lise öğrencilerini kazanıyor. 2015'ten bu yana 246 öğrenci EFEB burslusu olarak Üniversitede okudu.
Üniversite kız çocuklarının ve genç kadınların kadınların az temsil edildiği alanları keşfetmesi için lise öğrencilerine ve çocuklara yönelik TEVİTÖL lisesinde düzenlenen toplumsal cinsiyet eşitliği atölyesi ve ÖzÜ Çocuk Programı'ndaki etkinlikler gibi farkındalık çalışmaları yürütüyor. Bkz. Kız çocuklarını kadınların az temsil edildiği alanlara teşvik etmek.
Ulusal engelli kontenjanıyla yerleşen ve kayıtta engellilik beyan eden öğrenciler, kayıt sırasındaki elektronik form dahil her zaman Engelsiz ÖzÜ'ne başvurabiliyor ve bireysel bir destek planı alıyor. Bkz. Makul Düzenleme ve Erişilebilirlik Politikası.
Üniversite Eşitlik, Çeşitlilik, Kapsayıcılık ve Aidiyet Politikası kapsamında:
Engelli istihdamı: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30. maddesine göre aynı ilde 50 veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işverenleri, işçilerinin en az %3'ü oranında engelli çalıştırmak zorundadır. Bu eşiğin üzerindeki bir özel işveren olarak Üniversite bu yükümlülüğe tabidir. İnsan Kaynakları Direktörlüğü kurumsal raporlama için engelli çalışan sayısını her yıl kayıt altına alır.
Özyeğin Üniversitesinin 2025'te hazırlıklarına başlanan ve 2026'da yürürlüğe giren Eşitlik, Çeşitlilik, Kapsayıcılık ve Aidiyet (EDIB) Politikası, üniversite topluluğunun tüm üyelerine uygulanır: öğrenciler, öğretim üyeleri, idari personel, üçüncü taraf paydaşlar, ziyaretçiler ve üniversite yerleşkelerinde ya da üniversitenin desteklediği faaliyetlerde bulunan yükleniciler. Üniversite öğrencilere, çalışanlara ve topluluğun tüm üyelerine karşı toplumsal cinsiyet, yaş, ırk, din ya da inanç, cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, ulusal ya da etnik köken, sosyoekonomik geçmiş ve engellilik durumu dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere hiçbir gerekçeyle ayrımcılık yapılmasına kesinlikle izin vermez.
Politika Üniversiteyi altı alanda eyleme bağlar: işe alım ve istihdam, müfredat ve pedagoji, araştırma ve bilimsel çalışma, kampüs iklimi ve öğrenci yaşamı, fiziksel ve dijital erişilebilirlik ve finansal erişim ve destek.
Ayrımcılık, taciz ya da şiddete ilişkin endişeler farklı yollardan iletilir: idari personel için İnsan Kaynakları, akademik personel için Akademik İşlerden Sorumlu Rektör Yardımcısı, öğrenciler için ilgili dekanlık, Yabancı Diller Yüksekokulu ya da Rektörlük ve diğer paydaşlar için Esenlik ve Eşitlik Ofisi. Herkes her aşamada Esenlik ve Eşitlik Ofisi'nden rehberlik ve yönlendirme de isteyebilir. Hangi yol kullanılırsa kullanılsın Üniversite tarafsızlığı, misillemeye karşı korumayı, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında gizliliği, gerektiğinde geçici koruyucu önlemleri ve psikolojik, tıbbi, sosyal ya da danışmanlık desteğine yönlendirmeyi güvence altına alır.
Politika Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 10. maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu (5. madde), 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu, ILO'nun 111 sayılı Sözleşmesi ve UNESCO Eğitimde Ayrımcılığa Karşı Sözleşme doğrultusunda uygulanır.
Özyeğin Üniversitesi Eşitlik, Çeşitlilik, Kapsayıcılık ve Aidiyet (EDIB) Politikası kapsamında eşitlik, çeşitlilik ve kapsayıcılık taahhütlerini uygulamaya koymak için özel birimler sürdürür.
Esenlik ve Eşitlik Ofisi öğrenciler ve çalışanlar için iyi oluş desteği ve eşitlik odaklı programlar sunar, yapısal engellerle ilgilenir ve kampüs genelinde eşitlik, çeşitlilik, kapsayıcılık ve aidiyet süreçlerini koordine eder. Rektörlüğe bağlı olarak çalışır, Esenlik ve Eşitlik Koordinatörü tarafından koordine edilir ve Üniversite Yaşamı Etik Üst Kurulu'ndan danışmanlık alır. Ofislerinin her biri belirli dönemler için eylem planları hazırlar, göstergeler tanımlar ve ilerlemeyi her yıl raporlar. Ofisler şunlardır:
Özyeğin Üniversitesi az temsil edilen gruplardan öğrencilere yönelik hedefli mentorluk, danışmanlık ve akran desteği yürütür. Eşitlik, Çeşitlilik, Kapsayıcılık ve Aidiyet (EDIB) Politikası Üniversiteyi kültüre duyarlı danışmanlığa ve öğrencileri farklılıkların ötesinde birbirine bağlayan akran mentorluğu ve akran desteği programlarına bağlar.
Özyeğin Üniversitesinde güvenli ve saygılı bir ortam, akademik ve mesleki yaşama anlamlı katılımın temel koşulu olarak görülür. Üniversite her bireye onurla davranılan, kişisel ve mesleki sınırlara saygı gösterilen ve farklılıkların yıldırılma ya da dışlanma korkusu olmadan ifade edilebildiği bir kampüs kültürünü geliştirmeyi taahhüt eder. Bu taahhüt Üniversitenin Etik İlkeleri ve Değerleri, Davranış Kuralları ve Eşitlik, Çeşitlilik, Kapsayıcılık ve Aidiyet (EDIB) Politikası (hazırlıklarına 2025'te başlandı, 2026'da yürürlüğe girdi) ile ortaya konur. Bu belgeler birlikte Üniversite topluluğunda saygılı davranışa ilişkin açık beklentiler belirler. Ayrımcılık, taciz, zorbalık, yıldırma, şiddet ve kişinin onurunu ya da güvenliğini zedeleyen diğer davranış biçimleri açıkça yasaktır.
Bu ilkeler, etik taahhütleri gündelik etkileşimlere ilişkin beklentilere dönüştüren kurumsal rehberlikle desteklenir. Üniversitenin Davranış Kuralları mesleki sınırları, kapsayıcı iletişimi ve akademik ve idari ilişkilerde uygun davranışı ele alır. Eşlik eden yönergeler ise olası sınır ihlallerini tanımak ve bunlara yanıt vermek için pratik yol gösterir. EDIB Politikası psikolojik güvenliği, saygılı diyaloğu ve kapsayıcı bir ortamı korumak için ortak sorumluluğu ayrıca vurgular. Bu çerçeveler hem bireysel davranışı hem de daha geniş kurumsal iklimi ele alarak yalnızca uygunsuz davranışa yanıt vermeyi değil, taciz ve dışlanmanın ortaya çıkabileceği koşulları önlemeyi de amaçlar.
Üniversite topluluğunun üyeleri endişelerini iletmek ve destek almak için öğrenciler ve çalışanlar için ayrılmış etik bildirim mekanizmaları ve Esenlik ve Eşitlik Ofisi dahil birden çok kanala sahiptir. Birim bünyesindeki Ayrımcılığı ve Şiddeti Önleme Birimi, kişilerin seçeneklerini anlamalarına ve uygun destek ve bildirim mekanizmalarına ulaşmalarına yardımcı olan gizli rehberlik sağlar. Resmi şikâyetler endişenin niteliğine ve ilgili kişilere göre yetkili kurumsal makamlara yönlendirilir. Bu süreçler boyunca Üniversitenin politikaları gizliliği, tarafsızlığı, misillemeye karşı korumayı ve uygun koruyucu önlemlerin sağlanmasını öne çıkarır.
Üniversitenin yaklaşımı bireysel bildirimlere yanıt vermenin ötesine geçerek farkındalığı ve kurumsal sorumluluğu güçlendirmeyi hedefler. Özyeğin Üniversitesi Esenlik ve Eşitlik Ofisi ve uzman birimleri aracılığıyla ayrımcılık, taciz, kapsayıcı iletişim ve saygılı etkileşim konularında politikalar geliştirir, rehberlik sağlar ve eğitim ve farkındalık faaliyetleri yürütür. Kurumsal prosedürler gerektiğinde ilgili mevzuata uygun olarak düzeltici, koruyucu ya da disiplin önlemleri de öngörür. Bu taahhütler ve mekanizmalar birlikte tacizin önlenmesini süregelen bir kurumsal sorumluluk olarak görür: açık davranış standartları, erişilebilir destek, adil prosedürler ve tüm üyelerin onur ve saygıyla katılabildiği bir kampüs ortamının etkin biçimde geliştirilmesini gerektiren bir sorumluluk.