← Etki ana sayfası

Amaç 1. Yoksulluğa Son

SKA 2025 Raporundan Bakış

Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 1 kısmı, sayfa 10–14. Raporlama dönemi 1 Ocak - 31 Aralık 2025. Rapor İngilizcedir, bu sayfadaki metin raporun çevirisidir.

Yoksulluk, yükseköğretime kimin ulaşacağını ve kimin tamamlayacağını sınırlıyor. Özyeğin Üniversitesi, akademik destekle birlikte verilen ihtiyaca dayalı burslarla erişimi genişletiyor, ekonomik dönüşüm içindeki bölgelerde kooperatifler, kalkınma ajansları ve yerel topluluklarla geçim kaynakları üzerine çalışıyor, saha araştırmasını eğitime ve politika önerisine dönüştürüyor.

10Bilimsel yayın (2021–2025)
2,45Atıf etkisi (FWCI)
5Avrupa ve ulusal proje
4Kayıtlı çalışma (2023–2025 ve süren)

2025'te ilerleme

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 1 kısmı, sayfa 10 (PDF).

  • 13. Yerel ve Kırsal Kalkınma Uzmanlık Programı, 25–29 Ağustos 2025'te kampüste kooperatif odağıyla düzenlendi. Sertifika programı 2014'ten bu yana kamu, sivil toplum ve akademiden 500'ü aşkın uzmana ulaştı.
  • Şanlıurfa'da Yerel ve Kırsal Kalkınma Programı, GAP Bölge Kalkınma İdaresinin talebiyle Aralık 2025'te kamu uzmanları için yürütüldü.
  • DOKA kadın kooperatifleri çalışması (2025), Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı desteğiyle Trabzon, Rize, Artvin, Gümüşhane, Ordu ve Giresun'da yapıldı. Üniversitenin kooperatif destek çalışması bölgede artık 45 kadın kooperatifine ulaşıyor.
  • "Kadınların Geleceğini Güçlendiren Üniversite" ödülü 2025'te Üniversitenin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Ofisine verildi.
  • #YükOlmasın ulusal araştırması, 2.600'ü aşkın beyaz yakalı çalışanla yapıldı: kadınların yüzde 31'i bakım sorumlulukları ve zihinsel yük nedeniyle bir noktada işinden ayrılmıştı.
  • 1.395 lisans ve 478 lisansüstü öğrenci tam burslu okudu (2025). 2024'te bu sayılar 1.267 ve 426 idi. Ayrıca 120 öğrenci kurumların sağladığı burslarla okudu.

Eğitim ve Öğrenci Katılımı

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 1 kısmı, sayfa 11 (PDF).

Kampüste bir ders
Kampüste bir ders

Özyeğin Üniversitesi yoksulluğu önce yükseköğretime kimin ulaştığı ve kimin tamamladığı sorusu olarak, sonra da öğrencilerin kendi gözleriyle görmeyi öğrenmesi gereken bir mesele olarak ele alıyor. Her birinci sınıf öğrencisi, Dönüştürücü Eğitim Programını, akademik dürüstlüğü, yapay zekâ okuryazarlığını ve çevresel sürdürülebilirliği tanıtan zorunlu SEC 101 Üniversite Yaşamına Giriş dersini alıyor. Sınıfın dışında, 2011'den beri süren Duyarlı ÖzÜ gönüllülük programı çocuklar, yaşlılar ve dezavantajlı gruplarla saha projeleri yürütüyor, böylece öğrenciler ekonomik yoksunlukla doğrudan karşılaşıyor.

Öğrenimin ilerleyen yıllarında Sorumlu Yurttaşlık ve Etki dersleri, öğrencilerden dış paydaşlarla projeler tasarlayıp yürütmelerini ve dönem sonunda bunları kamuya sunmalarını istiyor.

Duyarlı ÖzÜ.

Üniversitenin gönüllülük programı, Üniversitenin seçtiği değil çevredeki topluluklarda belirlenen ihtiyaçlara bağlı hizmet-öğrenme modülleri yürütüyor. Raporlama döneminde dört temel etkinlikte program 227 çocuk ve 54 yaşlıyla birebir temas kurdu.

SEC 202 ve SEC 204, Sorumlu Yurttaşlık ve Etki.

Öğrencilerin dış paydaşlarla saha projeleri tasarlayıp yürüttüğü kredili dersler. 14 Mart 2025'te dersin öğrencileri ortaokul öğrencileriyle doğrudan çalıştı.

Kurumsal Destek ve Programlar

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 1 kısmı, sayfa 12 (PDF).

Kampüsün merkezi avlusunda öğrenciler
Kampüsün merkezi avlusunda öğrenciler

Finansal erişim, Üniversitenin yoksulluğa karşı en doğrudan aracı. Eğitimde Fırsat Eşitliği Burs Programı (EFEB), 2015'te ulusal üniversite giriş sınavında ilk yüzde bire girdiği hâlde ailesinin maddi durumu nedeniyle başka bir yerde tam bursu kullanamayan adaylar için başlatıldı. Program bağışlarla finanse ediliyor ve Üniversitenin yayımladığı rakamlara göre bursiyer sayısı düzenli olarak artarak 2021–2022'deki 103'ten 2023–2024'te 118'e çıktı.

EFEB'i ayırt eden, bursu çevreleyen destek. EFEB Ofisi her bursiyeri öğrenimi boyunca akademik ve sosyal olarak izliyor, bağışçı ilişkilerini yönetiyor ve Hüsnü Özyeğin Vakfı ile düzenlenen geziler dahil kültürel etkinlikler düzenliyor. Zeynep Alp Köseoğlu Burs Programı EFEB'in yanında yürüyor, Toplumsal Etki Tohumlama Fonu ise toplum paydaşlarıyla yürütülen erken aşama projeleri destekliyor.

EFEB, Eğitimde Fırsat Eşitliği Burs Programı.

Üniversitenin erişimi genişletmekteki temel aracı, ailesinde ilk kez üniversiteye giden öğrencilere açık bir odakla. Destek öğrenim ücretinden muafiyetle sınırlı değil: EFEB Ofisi öğrenim süresince akademik ve kişisel takip sağlıyor.

Toplumsal Etki Tohumlama Fonu, üç iç tohumlama fonundan biri, toplum paydaşlarıyla yürütülen erken aşama projeleri destekliyor. 2025 döneminde dokuz proje desteklendi.

2025'te burslar.

1.395 lisans ve 478 lisansüstü öğrenci tam burslu okudu (2024'te 1.267 ve 426). 120 öğrenci şirketlerin ve kurumların sağladığı burslara sahipti.

Toplumsal Katkı ve Ortaklıklar

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 1 kısmı, sayfa 13 (PDF).

Yerel ve Kırsal Kalkınma Uzmanlık Programı
Yerel ve Kırsal Kalkınma Uzmanlık Programı

Kampüsün dışında Üniversitenin yoksullukla mücadelesi geçim kaynakları ve temel hizmetlere erişim üzerinde yoğunlaşıyor. Özyeğin Kırsal Kalkınma Modeli kapsamında Sürdürülebilirlik Platformunun Toplumsal Güçlenme Programı Kilis, Bitlis, Rize, Iğdır ve Kayseri'deki kooperatif ve derneklere kapasite geliştirme eğitimi ve mentorluk veriyor. KADİM Mentörlük Ağı on üç kadın kooperatifini kamu, özel sektör ve sivil toplumdan mentor kurumlarla eşleştirdi. Goldman Sachs 10.000 Kadın programı Türkiye'de ilk kez Üniversitenin ortaklığıyla uygulandı.

Hizmetlere erişim ikinci ayak. ÖzÜÇAM 2017'den bu yana topluma ücretsiz ya da düşük ücretli çift ve aile terapisi sunuyor ve danışanlarının çoğu Üniversite dışından geliyor. İstanbul Barosu ile imzalanan protokolle yürütülen Pro Bono Hukuk Kliniği, hukuk öğrencilerinin gönüllü avukatlarla birlikte kamu yararına davaları izlemesini sağlıyor. Kampüsün çevresindeki mahallelerde Yaklaş programı Üniversite mensuplarını ve Nişantepe ile Çekmeköy sakinlerini ortak projelerde buluşturuyor.

Yaklaş.

Kampüsün hemen çevresindeki Çekmeköy ve Nişantepe'de yerel kalkınma projeleri.

KEÇİ, Köyde Eğitimi Çeşitlendirmek İstiyoruz.

Eğitim olanaklarını kırsal alanlara taşıyor.

ÖzÜÇAM topluma açık terapi.

2017'den bu yana topluma açık, ücretsiz ya da düşük ücretli çift ve aile terapisi: büyük bölümü Üniversite dışından 1.000'i aşkın kişiyle 10.000'i aşkın seans.

Duyarlı ÖzÜ saha projeleri, SEC 202 öğrencileriyle düzenlenen 23 Nisan Çocuk Bayramı şenliği dahil.

Erişim.

Sosyal Etki Haritalama Raporuna göre yıl boyunca 350 ila 400 kırılgan durumdaki kişi (özel gereksinimli bireyler, huzurevi sakinleri, kadın üreticiler) tek seferlik etkinlik katılımından farklı olarak süreklilik taşıyan dönüştürücü çalışmalara katıldı.

Yerel ve Kırsal Kalkınma Uzmanlık Programı.

13. dönem 25–29 Ağustos 2025'te kampüste yapıldı ve sürdürülebilir yerel ve kırsal kalkınmada kooperatiflere odaklandı. Aralık 2025'te GAP Bölge Kalkınma İdaresinin talebiyle Şanlıurfa'da kamu uzmanlarına yönelik ayrı bir dönem düzenlendi. Programı 2014'ten bu yana 500'ü aşkın uzman tamamladı.

Kooperatifler için kapasite geliştirme.

Özyeğin Kırsal Kalkınma Modeli kapsamında Kilis, Bitlis, Rize, Iğdır ve Kayseri'deki kooperatif ve derneklere eğitim ve mentorluk.

Yaklaş Nişantepe.

2018'de başlayan program, Üniversiteyi komşu mahalle ve yaklaşık 2.000 Roman yurttaşın yaşadığı Nişantepe ile buluşturuyor. Program, Nişantepe eğitim desteği, temel ihtiyaçlar için "Box of Hope" ve gastronomi öğrencilerinin yemek hazırlayıp ulaştırdığı "Cooking for Someone" çalışmalarıyla Nişantepe Sosyal Güçlenme Projesine (2020–2023) dönüştü. Bugün Duyarlı ÖzÜ ve Sorumlu Yurttaşlık dersiyle sürüyor.

Araştırma Çalışmaları

Kaynak: Özyeğin Üniversitesi SKA Raporu 2025, SKA 1 kısmı, sayfa 14 (PDF).

Bir akademik binanın içi
Bir akademik binanın içi

Avrupa ve Ulusal Projeler

  • KIRKEP (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı)
  • DOKA kadın kooperatifleri çalışması
  • GAP ilçe yatırım planları
  • FAO Sorumlu Yatırım Alanları
  • Iğdır kadın kooperatifleri (Serhat Kalkınma Ajansı)

Üniversitede yoksulluk araştırmaları politikayla yakından bağlantılı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü ile yürütülen KIRKEP, 170 ilçede üretim, tüketim ve demografiyi inceledi ve kırsal ve kentsel ekonomilerin bütünleştirilmesi için politika önerileri geliştirdi. Üniversite GAP Bölge Kalkınma İdaresi ile Güneydoğu'daki beş ilçe için bütüncül yatırım planları hazırladı ve 2025'te İdarenin talebiyle Urfa'da bir kırsal kalkınma programı yürüttü.

Kadınların ekonomiye katılımı sürekli öne çıkan bir tema. DOKA çalışması Doğu Karadeniz'in altı ilinde 38 kadın kooperatifini inceledi. International Women of Istanbul ile yürütülen 2025 yılı Toplumsal Etki Tohumlama Fonu projesi, beceri atölyelerini göçmen kadın girişimciler arasında yapılan saha araştırmasıyla birleştirdi. 2024'te kurulan Çocuk Gelişimi ve Öğrenme Çalışmaları Laboratuvarı yoksulluğun ve sosyal stresin çocuk gelişimini nasıl etkilediğini inceliyor ve bu amacı Üniversitenin eğitim ve sağlık alanındaki çalışmalarına bağlıyor.

DOKA TR90 Kadın Kooperatifleri.

Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı ile yürütülen I-III. aşamalarda başlangıç analizi. On üç kadın kooperatifinin kamu, özel sektör ve sivil toplumdan mentor kurumlarla eşleştirildiği KADİM Mentörlük Ağı da bu çalışmanın parçası.

Toplumsal Etki Tohumlama Fonu projeleri, 2025 dönemi.

Ayşe Ceren Bilge, Burcu Balcık, Ebru Tekin Bilbil, Ezgi Elçi, Ferhat Yıldırım ile Ayşin Paşamehmetoğlu, Hannah Wen ile Bochra Idris, Oya İklil Selçuk, Sevgi Usta ve Zeynep Reva'nın yürüttüğü dokuz süren proje.

2025'ten seçilmiş yayınlar.

SciVal'de bu amaçla eşleşen Scopus dizinli yayınlar.

  • Time resourcefulness of children: from time poverty to time affluence, Handbook on Child Poverty and Inequality.

Bu bölümü SKA Raporu 2025'te okuyun (PDF, İngilizce, sayfa 10–14)